Identificatie- en documentatie-acties Hondenzwemming Sint-Baafs-Vijve

De Sint-Bavovrienden, de organisatie achter de Hondenzwemming, zijn sinds enkele jaren bezig om het evenement goed te documenteren. Dit is een belangrijke pijler naar de toekomst toe, waarbij de verzamelde documenten een goede bron voor toekomstig onderzoek naar het evenement kunnen zijn. Structureel vertaalt zich dat in een primaire archiefwerking bestaande uit foto’s en films; in een primaire archiefruimte; en in het door de secretaris bijgehouden bestuursarchief.
 
De belangrijkste documentatie-actie op vandaag is het aanstellen van twee vaste fotografen die – sinds tientallen jaren overigens – elke keer tijdens de Hondenzwemming zowel de wedstrijden als de randactiviteiten fotograferen. Dit zorgt voor een mooi tijdsbeeld over de jaren heen. Soms worden de foto’s ook aangevuld met filmfragmenten, helikopterfoto’s of dronebeelden. De foto’s van de laatste editie staan steeds op de website en de Facebook-pagina van de Hondenzwemming zodat ze ook voor het grote publiek toegankelijk zijn.
 
Via gerichte mailings vraagt het bestuur ook regelmatig foto’s, getuigenissen, oude affiches of artikels op om het archief van de Hondenzwemming verder uit te breiden.
 
Sinds de opstart van het erkenningstraject Immaterieel Cultureel Erfgoed in 2013 ondernam het bestuur al enkele specifieke acties om de Hondenzwemming extra te documenteren. Er staan bovendien ook nog enkele acties op de planning.
 
2016-2017
In 2016 deed de organisatie voor het eerst aan liveverslaggeving via de Facebook-pagina. Dat gebeurde via foto’s, filmpjes en zelfs livestreaming van de wedstrijden. Dat zorgde niet alleen voor een grotere betrokkenheid van de bezoekers, maar leverde tegelijk ook een mooi tijdsdocument op van die editie. Ook in 2017 zond de organisatie live uit. Tijdens de editie van 2017 resulteerde dat op Facebook in ruim 43.000 bezoekers, een betrokkenheid van bijna 24.000 personen, meer dan 160 nieuwe vind-ik-leuks (op een totaal van ruim 1.400) én 4.871 videoweergaven.
 
2015
In het najaar van 2015 verscheen er een uitgebreid artikel over de Hondenzwemming in het heemkundige jaarboek Leiesprokkels 2013-2015 van de Wielsbeekse Juliaan Claerhout-kring. Dat artikel, ‘De Hondenzwemming. 165 jaar feest- en sporterfgoed in Sint-Baafs-Vijve’ van Bert De Smet, bundelde de belangrijkste documenten uit het archief van de Sint-Bavovrienden samen met getuigenissen en persartikels. Zo gaf het artikel het verhaal mee van het ontstaan en de geschiedenis van de Hondenzwemming. Het artikel kreeg in 2016 de eervolle vermelding van de Prijs Heemkunde West-Vlaanderen.
 
2014
In 2014 kreeg de informatie over het archief van de Hondenzwemming een update na het bezoek van Archiefbank Vlaanderen. Het archief beschikt o.a. over flink wat foto’s, affiches (oudste: 1948), materiaal (o.a. originele maatstaven voor toekenning categorie), enz.
 
Monique Claerhout van de Wielsbeekse Juliaan Claerhout-kring maakte speciaal voor de opstart van het erkenningstraject in 2014 een fotoboekje met oude sfeerbeelden van de Hondenzwemming. Dit fotoboekje documenteerde de afgelopen decennia op een toegankelijke manier en kende naast een grote afname ook veel inhoudelijke bijval. Het zette bovendien ook verder onderzoek in gang en leverde flink wat extra foto’s en getuigenissen op.
 
Plannen
Het archief van de Hondenzwemming moet naar de toekomst toe beter uitgebouwd worden of overgenomen worden. De Sint-Bavovrienden zullen hiervoor samenwerken met een professionele archiefspeler die de juiste incentives kan geven voor het correct behoud en beheer van het Hondenzwemming-archief. Dit moet op termijn leiden tot het openstellen van het archief voor onderzoek en het publiekstellen van de belangrijkste archiefstukken tijdens een expo (bv. naar aanleiding van het 175ste bestaan in 2025).
 
Om het archief verder uit te breiden en belangrijke documenten in de meest brede zin van het woord niet te laten verloren gaan, zal het bestuur op geregelde tijdstippen een verzameldag organiseren. Tijdens die verzameldag kunnen papieren documenten, maar evengoed foto’s, dia’s, krantenknipsels, enz. geschonken of gedigitaliseerd worden. Ook zal er extra aandacht zijn voor het archief van oudbestuursleden of oudmedewerkers zodat dit kan opgenomen worden in het Hondenzwemming-archief en niet verloren gaat.
 
Naast het verzamelen van materiële documenten, wil het bestuur ook investeren in het verzamelen van getuigenissen en verhalen over de Hondenzwemming. Er zal hiervoor nog nauwer samengewerkt worden met de ouderenverenigingen van Sint-Baafs-Vijve (o.a. Samana – het vroegere Ziekenzorg - en De Zonne) om deze verhalen te bundelen.
 
Naar aanleiding van het 175-jarig bestaan in 2025 willen de Sint-Bavovrienden een film maken, doorspekt met getuigenissen van (oud)bestuursleden, bezoekers, enz. Dit zal zowel via privé-afspraken gebeuren als via een mobiele filmploeg tijdens de Hondenzwemming waar mensen hun verhaal kunnen vertellen. Dit kan eventueel via studenten journalistiek gebeuren.; (c) Bert De Smet, vzw Sint-Bavovrienden
Voorbeelden uit de praktijk
2016: De liveverslaggeving zorgde voor veel positieve reacties via sociale media (o.a. Facebook). Het vergrootte ook de betrokkenheid bij het evenement. Het bestuur blijft hier zeker in investeren naar de toekomst toe.
 
2015: Het artikel over 165 jaar Hondenzwemming had een grote impact en zorgde voor een hernieuwde belangstelling voor de Hondenzwemming.
 
2014: De archiefupdate via Archiefbank Vlaanderen was een eerste stap in de goede richting, maar er blijft wel nog veel werk aan de winkel. Op te volgen.