Molse Lichtstoeten


Externe media




Bestanden
open bestand
open bestand
open bestand

Gerelateerde personen/organisaties
Samenwerking Molse Lichtstoeten
LECA

Gerelateerde borgingsacties (Hoe)
Samenwerking Molse Lichtstoeten
Molse Lichtstoeten: borgingsmaatregelen documentatie
Molse Lichtstoeten: sensibiliseringsmaatregelen voor de wagenbouwers en leden van de lichtstoetverenigingen
Molse Lichtstoeten: Kennisoverdracht Molse scholengemeenschap (2013)

ICE categorie
Sociale gewoonten, rituelen en feestelijke gebeurtenissen

Tag
Lichtstoet

Trefwoorden
stoet, sociaal gebruik

Externe links
http://www.rozenberglichtstoet.be , http://lichtstoet.be

De Koninklijke Maatschappij De Rozenband vzw (Mol-Centrum Rozenberg Lichtstoet) en de vzw Lichtstoet Ginderbuiten (Lichtstoet Mol- Ginderbuiten) hebben vanwege de gemeenschap de opdracht gekregen de Molse Lichtstoet tradities (ontstaan in 1885) in stand te houden door:
- Het organiseren van de jaarlijkse Rozenberg Lichtstoet (eerste zaterdag van september)
- Het organiseren van de jaarlijkse Ginderbuiten Lichtstoet (laatste zateredag van september)
 
De karakteristieken van de Molse Lichtstoeten
  • De maand september is in de Kempen altijd al de lichtmaand geweest. Zo is er de eeuwenoude traditie om “Kjèske mee Lanteirn” te zingen (met uitgeholde bieten). In de Kempen begon de winter al in september omdat er geen tweede oogst plaatsvond. In andere Vlaamse gebieden bestond die tweede oogst wel, maar de Kempense zandgrond was te schraal. In vele getuigenissen lees je dat het Kjèske mee lanteirn zingen ook aan de lichtstoeten werd gelinkt.
  • De Molse lichtstoeten kennen hun ontstaan in 1885. Het bouwen van wagens waarin het spel met licht centraal staat kent een mooie traditie in Vlaanderen maar veel  van die lichtstoeten zijn in de loop der jaren en door verschillende redenen uitgedoofd.
  • Onze Molse Lichtstoeten zijn inzake concept en uitvoering niet te vergelijken met de verlichte optochten die de laatste decennia opgedoken zijn in vele steden en gemeenten rond kerstmis en Carnaval. Daar waar het in deze laatste gevallen om stoeten gaat die vaak geïmporteerd worden vanuit buurgemeenten (sommige wagens nemen deel aan verschillende optochten in de regio en/of worden gestald en jaarlijks opnieuw getoond) worden de praalwagens van de 2 Molse lichtstoeten al 133 jaar jaarlijks volledig vernieuwd. Dit wil zeggen dat elke praalwagen verplicht wordt afgebroken en elk jaar weer nieuwe onderwerpen worden getoond.
  • De Molse Lichtstoeten steunen uitsluitend op onbezoldigd vrijwilligerswerk.
  • De Molse Lichtstoeten worden sterk gedragen door de lokale gemeenschap.
  • De uitgebeelde praalwagens zijn vrij van reclamevoering.
  • De Molse Lichtstoeten bestaan uit praalwagens die op een originele wijze onderwerpen worden uitgebeeld door middel van functionele licht- en bewegingstechnieken. De Molse Lichtstoeten brengen op een bijzondere wijze een visie op de realiteit, kinderwereld evenals fantasie en imaginaire droomwerelden waarbij enkel de grenzen van de creativiteit de beperkende factor zijn.
  • De Molse Lichtstoeten blijven trouw aan de traditionele gloeilampjes technologie maar vullen die verder aan met de modernste verlichtingstechnieken afhankelijk van de gekozen onderwerpen /uitbeelding.
    • De toegepaste lichttechnieken zijn een functionele ondersteunende factor en geen alleenstaande toepassing. Nieuwe technieken worden veelvuldig toegepast.
    • De toegepaste bewegingstechnieken zijn eveneens een functionele aanvulling van het onderwerp en geen alleenstaand gegeven
  • De Molse Lichtstoeten kennen geen opgelegde onderwerpen: de wagenbouwers kunnen jaarlijks zelf hun onderwerpen kiezen.
  • De jaren 50 van vorige eeuw werden gekenmerkt door “grote thematische” onderwerpen zoals “de vrijheid” de “schoonheid”, de “Jacht”
  • In de jaren 60 werden de onderwerpen vaak gekozen in de antieke wereld / klassieke oudheid, sprookjes thema’s.
  • Vanaf de jaren 70 werd er radicaal met het verleden gebroken en werden moderne thema’s aangesneden (oorlog en vrede, Rock en Pop, modernistische droomwerelden, kleuren evocaties).
  • Vanaf eind jaren 80 werden de onderwerpen verder uitgediept door eveneens bewegingstechnieken toe te passen waardoor een heel scala aan nieuwe onderwerpen mogelijk werd (machines, imaginaire fabrieken, computerwereld, science fiction
  • Aangezien er vrijwel geen technische beperkingen meer zijn is enkel de creativiteit de grens van de uitgebeelde onderwerpen.
  • Nochtans waken de Molse lichtstoeten er over dat onze uitbeeldingen niet te elitair worden; het draagvlak met de lokale gemeenschap (de wagenbouwers) is belangrijk. Er wordt voldoende aandacht besteed aan onderwerpen die ook de kinderen (massaal aanwezig zijn) kunnen enthousiasmeren
Lichttechnieken.
  • De Molse lichtstoeten hebben altijd de meest recente lichttechnieken toegepast en gepromoot.
  • 1885 – 1940: uitgeholde bieten met kaarsen, fakkels, lantarens, papieren lampions.
  • In 1935 dook een eerste wagen met elektrische gloeilampen op.
  • Vlak na de 2e wereldoorlog doken heel even generator aangedreven verlichting op (onstabiel)
  • Vanaf de jaren 50 werden de wagens batterij gevoed met soms tot 10 000 gloeilampjes / praalwagen.
  • Begin jaren 70 doken nieuwe lichttechnieken op (Tl’s, halogeen verlichting, theaterspots, autolichten)
  • Midden jaren 80 verschenen naast de traditionele verlichtingstechnieken eveneens computergestuurde verlichtingsbronnen (PC, PLC). Traditionele gloeilampjes worden nu door generatoren gevoed.
  • Momenteel vinden nieuwe lichttechnieken hun ingang, laserlicht, LED verlichting, door de nieuwe computersturingen kunnen kleine gloeilampjes ook steeds vaker d.m.v. lichteffecten gestuurd worden.
  • Ondanks het feit dat de praalwagens jaarlijks volledig worden afgebroken zijn de organisaties van beide lichtstoeten zeer begaan met duurzame bouwtechnieken, recyclage van materialen en energiebesparende maatregelen. De geleidelijke overgang van 12v lampen naar “warme” led verlichting zal het totale energie verbruik van de generatoren die de praalwagens verlichten aanzienlijk verminderen. Tijdens de twee lichtstoeten is de Molse straatverlichting volledig gedoofd zodat het energieverbruik van de praalwagens wordt gecompenseerd door de gedoofde straatverlichting.
  • De twee organiserende vzw’s hebben actieve contacten met andere lichtfeesten in Europa om te leren van elkaar betreffende milieuvriendelijke materialen en energiebesparende maatregelen.
;
Sociaal-culturele betekenis
Werking van de Molse lichtstoeten
  • De beide Lichtstoeten hebben slechts 1 hoofdactiviteit:·
    Begin september: Rozenberg Lichtstoet
    Eind september: Ginderbuiten Lichtstoet
  • De wagenbouwers van de 2 Lichtstoeten ressorteren onder de overkoepelende vzw (Koninklijke Maatschappij De Rozenband vzw voor Rozenberg Lichtstoet) en (Lichtstoet Mol-Ginderbuiten vzw voor de lichtstoet van Ginderbuiten).
  • Mol centrum Rozenberg Lichtstoet heeft 21 aangesloten verenigingen/praalwagens (+/- 222 leden - wagenbouwers) en Ginderbuiten Lichtstoet heeft 15 aangesloten verenigingen/praalwagens met ongeveer 185 medewerkers.
  • Elke praalwagen/vereniging beschikt over een 5-10 tal medewerkers
  • Afhankelijk van de complexiteit van de onderwerpen wordt begonnen met de bouw van de lichtwagens in de periode maart – mei.
  • De vele tientallen wagenbouwers komen wekelijks samen om aan hun praalwagen te werken.
  • Een zestal weken voor de aanvang van de lichtstoet stijgt de spanning en de intensiteit en wordt er vrijwel dagelijks aan de praalwagens gewerkt, vaak tot in de late uurtjes.
  • De lichtstoet zelf vertrekt om 20u45 (Rozenberg) en 20u (Ginderbuiten) wordt voorafgegaan door vuurwerk (Rozenberg) of een optocht met Reuzen (Ginderbuiten).
  • De lichtstoeten duren ongeveer 2uur.
  • Na de lichtstoeten volgen nog enkele kermisdagen en vanaf oktober worden de praalwagen volledig afgebroken en begint de planning van een nieuwe wagen.
  • De Molse lichtstoeten beschikken over 15 (Ginderbuiten) en 23 (Rozenberg) praalwagens.
  • Deze praalwagens worden gemaakt door verschillende groeperingen van wagenbouwers (+/- 2 X 200).
  • Teneinde gelden te verwerven voor de bouw van hun praalwagens richten de overkoepelende vzw’s en/of de individuele wagenbouwers activiteiten in (fuiven, wafelverkoop, pannenkoeken slag, vlaaienverkoop etc.)
  • De leden van de vzw’s en de wagenbouwers zijn volledig onbezoldigde vrijwilligers met diverse opleidingen (van vaklui tot universitair geschoolden).
Andere Immateriële aspecten van de Molse lichtstoeten
•Naast de hoofdactiviteit van de 2 Molse lichtstoeten zijn er eveneens een aantal immateriële elementen die vrijwel even oud zijn als de beide lichtstoeten.
• De lichtstoet van Ginderbuiten heeft binnen de Lichtstoet eveneens ook de optocht van de reuzen van Ginderbuiten (sinds 1950).
• De Mol centrum Rozenberg lichtstoet heeft sinds 1885, de maandag na de lichtstoet de zogenaamde “zottekesstoet”. Dit is een verklede optocht ter aanvulling van de plaatselijke kermis. De wagenbouwers zeggen wel eens lachend dat we geen tijd hebben voor een carnaval optocht en dat we dus maar een stukje carnaval vieren in september, 2 dagen na de lichtstoet.
• Tijdens de officiële prijsuitreiking van Rozenberg Lichtstoet (hierbij zijn burgemeester en schepenen aanwezig) wordt er eveneens een muzikale namiddag georganiseerd waarbij het officiële lichtstoet lied (gecomponeerd in de jaren 30 door (A. Boeijkens) veelvuldig wordt gezongen.
• Vele jaren lang werd er tijdens de Lichtstoet van Ginderbuiten eveneens een “Miss lichtstoet” verkiezing gehouden. Deze gebeurtenis is echter niet langer jaarlijks, maar vindt nu en dan plaats.
• De organiserende K.M. De Rozenband vzw (Rozenberg Lichtstoet) heeft eveneens een officiële vlag (sinds 1885) die wordt rondgedragen tijdens de stoet en prijsuitreiking.