Het telen van grondwitloof


Bestanden
open bestand
open bestand

Gerelateerde personen/organisaties
vzw Brussels Grondwitloof
Nationale Proeftuin voor Witloof vzw
Centrum Agrarische Geschiedenis (CAG)
Witloofmuseum Kampenhout
Werkgroep Eigen Zaadteelt

Gerelateerde borgingsacties (Hoe)
Onderzoeks-acties grondwitloof
Promotie-acties grondwitloof
Overdracht-acties grondwitloof
Vlaams-Brabants Grondwitloof.EU!
Documentatie-acties grondwitloof

ICE categorie├źn
Ambachtelijke vaardigheden
Kennis en praktijken over de natuur en het universum

Tags
land- en tuinbouw, groenten, streekproduct, grond, techniek

Trefwoorden
ambachtelijk techniek, voeding

Externe link
http://www.grondwitloof.be/

Grondwitloof is bij uitstek een product van traditie, van mensenhanden en van aarde. Van de aarde waaruit de witloofwortel wordt opgespit tot de aarde waarmee de wortels worden geplant of ‘ingetafeld’ en waaruit het ‘witte loof’ terug te voorschijn schiet. Grondwitloof is in alle opzichten voedsel van eigen bodem en een typisch seizoensproduct. Je vindt het enkel in de winkel van september tot en met mei.
De traditionele teelt van grondwitloof gaat terug op een oude techniek om in de winter verse vitaminerijke groenten te bekomen. In het begin van de negentiende eeuw teelden de toenmalige groentetelers in Schaarbeek, ook wel ‘boerkozen’ genoemd, onder andere het cichorei-achtige gewas capucienenbaard waarvoor zij dikke wortels gebruikten. Na verloop van tijd gingen de boerkozen zich toeleggen op de verbetering van de eerste scheut. Hierdoor evolueerde de Brusselse capucienenbaard automatisch in de richting van de huidige witloofkroppen. Aanvankelijk bleef de teelt beperkt tot Schaarbeek maar op het einde van de negentiende eeuw groeide er ook interesse in aangrenzende gemeenten. Na de Eerste Wereldoorlog ontstond de ‘witloofdriehoek’ Brussel-Mechelen-Leuven. Vandaag is de teelt van grondwitloof uitgestrekt over een vrij groot grondgebied van Vlaanderen met als kern Vlaams-Brabant.
Grondwitloof kenmerkt zich door zijn volle smaak en structuur en de specifieke slow food teeltwijze. De niet-gestandaardiseerde en arbeidsintensieve teelt van grondwitloof stoelt op een doorgedreven praktijkkennis en traditionele teelttechnieken. Grondwitloof is een geïndividualiseerd product met een grote diversiteit aan smaken. Veel telers houden de uitgesproken smaak van hun witloof in stand door de opkweek van eigen zaaizaad dat vaak van generatie op generatie binnen het bedrijf werd veredeld. Het is dan ook niet te verwonderen dat de specifieke smaak van het grondwitloof vaak het karakter van de teler in zich draagt. Deze persoonsgebonden teelttechniek is bovendien ook streekgebonden. Telers houden bij hun techniek en rassenkeuze rekening met de grondsoort. Anno 2016 zijn er nog zo’n 120 grondwitlooftelers actief, waarvan ongeveer 90 in Vlaams-Brabant.
Grondwitloof kenmerkt zich door een dubbel teeltproces: de wortelteelt gevolgd door de ‘forcerie’ of trek. In mei wordt het witloofzaad gezaaid en vanaf september kan men de wortelen oogsten. Het loof van deze wortelen wordt afgesneden. Na een rustperiode van een 8-tal dagen gebeurt het belangrijkste werk: het planten of ‘intafelen’ van de wortels in volle grond. De wortels worden naast elkaar geplaatst in ‘lagen’ van ongeveer 25 cm diep. Ze worden bedekt met 5 tot 20 cm kruimelige aarde. Een buizensysteem met warm water drijft de temperatuur op. Op drie weken tijd komt het witloof dan tot wasdom. En dan is het ten slotte tijd voor het arbeidsintensieve oogsten en verwerken van het grondwitloof.
Bijlagen:
  • Teeltwijze grondwitloof
  • Historiek grondwitloof
;
Sociaal-culturele betekenis
Telers en consumenten van grondwitloof hechten een bijzondere waarde aan dit seizoensproduct van eigen bodem. De afgelopen jaren zijn heel wat consumenten trouwe klant geworden van grondwitloof omwille van zijn typische smaak, de uitmuntende kwaliteit en goede houdbaarheid. Het is een typische vitaminerijke wintergroente en een welgekomen afwisseling in het menu van een seizoensbewuste consument.
Ondertussen is de authentieke teeltwijze van grondwitloof beschermd met streeklabels. Voor beide streeklabels is vereist dat de forcerie in de grond moet gebeuren.
* Brussels Grondwitloof is grondwitloof van de meest traditionele soort:
- regio Brussel-Mechelen-Leuven;
- uit zaad gewonnen door de telers;
- witloof geteeld onder dekgrond.
Sinds 2008 is de benaming “Brussels Grondwitloof” beschermd met het Europees streeklabel Beschermde Geografische Aanduiding (BGA).
* Brabants Grondwitloof is grondwitloof:
- uit heel Vlaanderen;
- uit zaad gekweekt door zaadfirma’s op basis van kruisingsschema’s;
- geteeld met of zonder dekgrond.
Sinds 2008 is de benaming “Brabants Grondwitloof” beschermd met het Vlaamse streeklabel Streekproduct.be.