Memorial Day


Externe media

Bestanden
open bestand
open bestand
open bestand
open bestand
open bestand
open bestand
open bestand
open bestand
open bestand
open bestand
open bestand

Gerelateerde personen/organisaties
LECA
American Overseas Memorial Day Association
Resonant, Vlaams expertisecentrum voor muzikaal erfgoed
Stadsbestuur Waregem

Gerelateerde borgingsacties (Hoe)
Identificatie en documentatie van Memorial Day
Onderzoek naar Memorial Day
Communicatie en sensibilisering omtrent Memorial Day
Overdracht van Memorial Day

ICE categorie
Sociale gewoonten, rituelen en feestelijke gebeurtenissen

Tags
herdenking, herinnering, Eerste Wereldoorlog, Tweede Wereldoorlog, plechtigheid, ceremonie, culturele gewoonten, rituelen

Trefwoorden
sociaal gebruik, viering, muziek

Externe link
http://www.aomda.org

Memorial day, jaarlijks op de laatste maandag van mei, is een feestdag waarop gesneuvelde militairen uit de Verenigde Staten van Amerika worden herdacht. In Waregem, Welkenraedt en Neupré worden naar aanleiding daarvan ieder jaar Memorial Day-vieringen gehouden voor de Amerikaanse soldaten die hier tijdens WO I en WO II het leven lieten. Deze vieringen omvatten zowel plechtigheden op de drie Amerikaanse militaire begraafplaatsen in België als ceremonies bij acht geïsoleerde graven op andere begraafplaatsen en twee hulden bij Amerikaanse monumenten. 
Tijdens de Eerste Wereldoorlog raakten de Verenigde Staten voor het eerst betrokken bij een groot internationaal conflict. De lange lijst dodelijke slachtoffers leidde tot het ontstaan van overzeese militaire begraafplaatsen. Hierdoor werden de Verenigde Staten voor de uitdaging gesteld om de herdenking van hun gevallen zonen ook in Europa te laten plaatsvinden. Het Flanders Field American Cemetery in Waregem is met zijn 368 graven de enige Amerikaanse militaire begraafplaats uit de Eerste Wereldoorlog in België. Kort na de oorlog vond daar de eerste Memorial Day-plechtigheid plaats. In 1923 werd de Belgische tak van de American Overseas Memorial Day Association (AOMDA) opgericht, die zich sindsdien engageert om de herdenking van de Amerikaanse gesneuvelden uit de Eerste Wereldoorlog in Europa jaarlijks te laten plaatsvinden. Na de Tweede Wereldoorlog was België twee grote Amerikaanse militaire begraafplaatsen ‘rijker’: de Ardennes American Cemetery (Neupré) en de Henri-Chapelle American Cemetery (Welkenraedt), samen goed voor 13000 graven. Ook op deze begraafplaatsen worden jaarlijks Memorial Day-vieringen gehouden.
Na de Wereldoorlogen werden telkens alle lichamen van Amerikaanse gesneuvelde soldaten opgedolven. De meeste werden op wens van de nabestaanden terug naar huis gebracht. Bijna alle andere werden samengebracht op de permanente begraafplaatsen in Waregem, Neupré of Welkenraedt. Soms werd door de nabestaanden echter uitdrukkelijk gevraagd, veelal om emotionele redenen, het lichaam van hun verwante niet meer op te graven. Deze soldaten bleven achter op hun oorspronkelijke begraafplaats. Na de Eerste Wereldoorlog bleven er zo drie Amerikaanse soldaten begraven op de Lijssenthoek Commonwealth War Graves Cemetery, een militaire begraafplaats te Poperinge. Na de Tweede Wereldoorlog werden vier Amerikaanse soldaten begraven op gemeentelijke kerkhoven (Comblain-la-Tour, Queue-du-Bois, Ronse en Ganshoren) en één op de Heverlee Commonwealth War Graves Cemetery, een militaire begraafplaats te Leuven. Met een persoonlijke ceremonie die jaarlijks aan elk graf plaatsheeft, wordt het ontroerende verhaal herdacht.
In 2015 werden nog drie Isolated Graves 'ontdekt', dat van Pvt. John Beckaert in Gent, Pvt. Charles Roegiers in Eeklo en Lt. Charles Goffin in Graide. In 2016 werden de ceremonies aan deze graven officieel opgenomen in het programma van AOMDA.  Daarnaast werd in de zomer van 2016 een nieuw mogelijk Isolated grave gevonden in Deinze, maar het onderzoek hierover loopt nog.;
Sociaal-culturele betekenis

Ondanks het bijna honderdjarige bestaan, is de traditie van Memorial Day levensvatbaarder dan ooit. Duizenden toeschouwers wonen de jaarlijkse plechtigheden op de grote Amerikaanse militaire begraafplaatsen bij. De ceremonies aan de geïsoleerde graven genieten een steeds toenemende belangstelling.

In tegenstelling tot Memorial Day elders in Europa en zelfs in de Verenigde Staten, verankerde de traditie in België zich in de loop van de twintigste eeuw steevast in de Belgische herinneringscultus van de Eerste en Tweede Wereldoorlog. Het is opvallend hoe levend de traditie in België is en hoezeer het wordt gedragen door een enthousiaste, brede cultureel erfgoedgemeenschap die zich elk jaar opnieuw inzet om de traditie te doen voortbestaan en over te dragen aan volgende generaties.

Centraal achter deze gemeenschap staat de Belgische tak van de AOMDA (American Overseas Memorial Day Association). Deze vrijwillige organisatie coördineert sinds haar oprichting in 1923 de jaarlijkse plechtigheden op de grote militaire begraafplaatsen. In tegenstelling tot de vieringen op de begraafplaatsen, die ontstonden op initiatief van de Amerikaanse overheid en later door de lokale gemeenschap werden geapproprieerd, kiemden de ceremonies aan de geïsoleerde graven vanuit de lokale gemeenschappen zelf. Tijdens deze herdenkingsceremonies neemt de AOMDA enkel de inhoudelijke invulling voor zijn rekening. De algemene organisatie geschiedt vanuit de lokale gemeenschap zelf.  

Op het eerste zicht kenmerken de plechtigheden zich als officiële, protocollaire evenementen met een voltallige aanwezigheid van hooggeplaatste vertegenwoordigers uit diplomatieke, militaire en politieke kringen. Niettemin worden ze gedragen door een enthousiaste, brede cultureel erfgoedgemeenschap die belang hecht aan het in stand houden van de traditie, de waarden en de maatschappelijke betekenis.