Belgische biercultuur

The following text was revised in March 2016 in consultation with the heritage community of brewers involved, Zythologists and other stakeholders within the framework of the annual reporting.
 
Brewing beer in Flanders is anchored in diversity. In large, small, micro or pico breweries you will find passionate brewers working with malt, hops, yeast and water. And with different fermentation processes. On a professional basis or just in their free time men and (more and more) women are keen on brewing known and less known or special beers. Everyday new beers are launched. For every occasion there is a suitable beer, and if not, one is invented with its matching glass of course.

This explosion of artisanal creativity and love for craftmanship is in strong contrast to the situation a few decades ago. At that time the diversity of the Belgian beer landscape was threatened. In the early twentieth century there were about 3,000 breweries, virtually all of them small-scale. After two world wars, the economic crisis and the growth of industrial breweries, numbers of breweries had dropped to a mere hundred by 1960. The production and appreciation of traditional beers was under pressure. Since 1975, and especially since the 1990s a true revival is noticeable. Today the beer culture is more alive than ever, thanks to the creativity of the brewers, the demand of conscious consumers and beer lovers, well-developed transmission systems, a great emphasis on sustainable processes and a diverse choice of ingredients and brewing methods. (See the appendix for more information about the different Belgian beer styles). In Belgium, four types of fermentation are used, which is unique in the world:
(1) spontaneous fermentation (with beers that are unique in Europe, "lambic" and the derived Geuze and Kriek beers)
(2) high fermentation (Trappist beers, white beers, ale, most other special beers)
(3) mixed fermentation ( type ‘old-brown’ beers)
(4) low fermentation (the 'pils' type)

Although the total beer consumption continues to decline, the diversity of the art of brewing and of resulting beer types tends to go the other way. Since 1980, the ratio of the consumption of artisan and/or special beers changed from 10 to more than 30%. It is clear that consumers and Zythologists (= beer connoisseurs) have shifted from drinking beer to enjoying and tasting special beers, drink less, taste more. Quality prevails over quantity. In short, tasting - and not drinking - is key, and this both at home and in restaurants, in popular cafés or specialized pubs , and on special occasions such as beer festivals. (See the appendix for a detailed description of the process of tasting beer). Beer culture brings people of all ages and from all walks of life together. It is a uniting element in society and creates social cohesion.

The art of brewing beer, including all required knowledge and skills, is passed on in the breweries themselves by brewing masters to younger people. In small pilot breweries beginners and amateurs discuss and test their new brews. Many small breweries can even rely on university laboratories to assist them in developing new beers. Several universities and colleges have classes that train future brewing engineers, and some educational institutions of the Syntra network offer courses in brewing and serving beer. Different instances organise training in Zythology (beerology or study of beer). The appreciation of the diversity of the beer culture is also transmitted in bars, restaurants, at home, in breweries that are open to the public, beer museums, through the media and at beer festivals and -weekends.

For an overview of the safeguarding measures, click here.

-----
Onderstaande tekst werd in samenspraak met de betrokken erfgoedgemeenschap van brouwers, zythologen e.a. herzien in maart 2016 in het kader van de jaarlijkse rapportering.
 
Het brouwen van bier in Vlaanderen is niet onder één noemer te vatten. In grote, kleine, micro- of zelfs picobrouwerijen, zijn gepassioneerde brouwers aan de slag met mout, hop, gist en water.  Op professionele basis of net in hun vrije tijd steken mannen én (steeds meer) vrouwen hun energie in het brouwen van gekende en minder gekende of speciale bieren. Dagelijks komen er nieuwe bieren bij. Voor elke gelegenheid bestaat er een bier, en anders wordt er wel een nieuw uitgevonden, uiteraard te drinken in het bijhorende glas.
 
Deze explosie aan artisanale creativiteit en liefde voor het brouwambacht staat in schril contrast met de situatie van enkele decennia geleden. Toen werd de diversiteit van het Belgische bierlandschap sterk bedreigd. In het begin van de twintigste eeuw waren er ongeveer 3.000 brouwerijen, bijna allemaal veeleer kleinschalig. Na twee wereldoorlogen, een economische crisis en de groei van de industriële brouwerijen, was hun aantal tegen 1960 gezakt tot amper een honderdtal. De productie én appreciatie van artisanale bieren stond onder druk. Sinds 1975 en vooral sinds de jaren 1990 kunnen we spreken van een ware heropleving. De biercultuur is vandaag levendiger dan ooit. Dat is te danken aan de creativiteit van de brouwers, de vraag van bewuste consumenten en bierproevers, de mooie en goed uitgewerkte transmissie systemen, de sterkere nadruk op duurzaamheidsprocessen en een zeer diverse keuze van ingrediënten en brouwwijzen. (zie bijlage voor meer informatie over de verschillende Belgische bierstijlen). In Belgïe bestaan er bijvoorbeeld vier types van gisting:
  1. spontane gisting (met bieren die uniek zijn in Europa, de ‘lambiekbieren’)
  2. hoge gisting (trappistenbieren, witbieren, ale, meeste andere speciaalbieren…)
  3. gemengde gisting (type ‘oud-bruin’ bieren)
  4. lage gisting (het ‘pils’-type)
 
Hoewel de totale consumptie van bier blijft afnemen, gaat het met de diversiteit aan soorten de andere kant op. Sinds 1980 steeg de verhouding artisanale en/of speciale bieren van 10  naar meer dan 30%. Consumenten en zythologen (=bierkenners) willen steeds meer bewust genieten van speciale bieren. Kwaliteit primeert boven kwantiteit. Kortom, degusteren – en niet drinken – staat centraal, en dat zowel thuis als op restaurant, in een volkscafé of een gespecialiseerde kroeg, en op speciale gelegenheden zoals bierfestivals. (Zie bijlage voor een uitgebreide beschrijving van het degustatieproces van bier). De biercultuur brengt mensen van alle leeftijden en soorten samen. Het is een verbindend element in de samenleving en zorgt voor sociale cohesie.
 
De kunst van het bier brouwen wordt in de brouwerijen zelf doorgegeven door brouwmeesters die hun kennis en kunde actief doorgeven aan jongere generaties. In kleine proefbrouwerijen kunnen beginnelingen en amateurs discussieren en hun nieuwe brouwsels testen. Veel kleine brouwerijen kunnen voor het ontwikkelen van nieuwe bieren zelfs beroep doen op gespecialiseerde universitaire labo’s. Er bestaan aan verschillende universiteiten en hogescholen opleidingen tot brouwingenieur, en ook o.a. Syntra biedt cursussen aan van brouwer én serveren van bieren.  Op vele plaatsen worden ook vormingen in de zythologie (‘bierologie’ of studie van bier) gegeven. De waardering voor de diversiteit van de biercultuur wordt daarnaast ook doorgegeven op café, op restaurant, thuis, in brouwerijen die open zijn voor publiek, biermusea, door de media en tijdens bierfestivals en -weekends. ;