Hondenzwemming Sint-Baafs-Vijve

onderschrift: De Hondenzwemming in de jaren '60

fotorechten: (c) vzw Sint-Bavovrienden


Externe media






Bestand
open bestand

Gerelateerde personen/organisaties
vzw Sint-Bavovrienden Sint-Baafs-Vijve
Sportimonium
Centrum Agrarische Geschiedenis (CAG)

Gerelateerde borgingsacties (Hoe)
De FIER-gazet
Identificatie- en documentatie-acties Hondenzwemming Sint-Baafs-Vijve
Onderzoeksacties Hondenzwemming Sint-Baafs-Vijve
Communicatie- en sensibiliseringsacties Hondenzwemming Sint-Baafs-Vijve
Communicatie- en sensibiliseringsacties rond dierenwelzijn tijdens Hondenzwemming Sint-Baafs-Vijve
Overdrachtsacties Hondenzwemming Sint-Baafs-Vijve

ICE categorie├źn
Sociale gewoonten, rituelen en feestelijke gebeurtenissen
Kennis en praktijken over de natuur en het universum

Tags
honden, zwemwedstrijd, hondenzwemming, dieren, dierenwelzijn

Trefwoorden
spel, sport, feest, sociaal gebruik, markt

Externe link
http://www.hondenzwemming.be

Loop- en zwemwedstrijden voor honden aan de oevers van de Oude Leie, sinds +/- 1850
De Hondenzwemming in Sint-Baafs-Vijve (West-Vlaanderen), opgericht rond 1850, is een diervriendelijk evenement dat al meer dan 165 jaar bestaat. De Sint-Bavovrienden organiseren deze jaarlijkse loop- en zwemwedstrijden voor honden steeds op de tweede zondag van oktober. Dit was vroeger de “nakermis", maar is heden dé kermisdag in het dorp.
 
De hondenwat? Het is een vaak gestelde vraag. Ondanks het feit dat er elk jaar honden, baasjes en bezoekers uit alle Vlaamse provincies naar de oude Leie-arm in Sint-Baafs-Vijve afzakken, blijft het evenement toch wat onbekend. De Hondenzwemming is nochtans even geniaal als eenvoudig: de honden lopen een kort stukje over een weide, springen in de Oude Leie en zwemmen om ter snelst naar de overkant. Diegene die als eerste aankomt, wint. Zo simpel is het. Maar het verbindt wel al generaties lang elk jaar duizenden mensen. (zie ook bijlage voor meer info)
 
Het verloop? Alles start met de inschrijving. Tijdens die inschrijving meet de voorzitter van de Sint-Bavovrienden traditiegetrouw de honden met de originele 19de-eeuwse maatstaven. Die bepalen in welk categorie de hond terechtkomt: klein, middelgroot of groot. Per hond krijgt het baasje twee polsbandjes waarmee ze met twee personen toegang tot de wedstrijdzone krijgen. Daarna brengen twee boottrekkers (ondertussen de derde generatie binnen dezelfde familie) honden en baasjes naar de overkant van de Oude Leie. Aan de aankomstzijde blijft steeds een baasje achter om met alle mogelijke gebaren, geluiden en/of voorwerpen de aandacht van zijn trouwe viervoeter te trekken. Sommige honden zijn één brok energie en beginnen voor het officiële startsein al te lopen of te zwemmen. Eens hond en baasje paraat staat, volgt het startsein en lopen de honden om ter snelst naar de Oude Leie, springen er (vaak onbevreesd) in en zwemmen zo snel mogelijk naar de overkant.
 
Na de voorrondes zijn er nog herkansingen én finales. Bij de finales is er een ‘handicap’ volgens grootte van de hond. Hoe kleiner, hoe minder er gerend moet worden. De eerste drie honden per reeks krijgen hoofdprijzen (steeds in natura, bv. hondenbrokken), maar belangrijker is dat elke deelnemende hond een prijs ontvangt: een geschenkpakket hondenvoeding en een Hondenzwemming-aandenken (in 2017: vloermatjes). Aan de Hondenzwemming zijn dus géén geldprijzen verbonden: het gaat om de “eer” (vaak zelfs de familie-eer) en het is iedereen vooral te doen om het in stand houden van deze typisch Sint-Baafs-Vijfse traditie.
 
De Hondenzwemming is een diervriendelijk evenement, een focus die erg belangrijk is voor vzw Sint-Bavovrienden. Dit vertaalt zich o.a. in een streng wedstrijdreglement, sensibiliseringscampagnes rond dierenwelzijn én samenwerking met dierenrechtenorganisaties. Tijdens de wedstrijden is er een afgebakende wedstrijdzone die enkel toegankelijk is voor mensen met een polsbandje en er staan steeds duikers, een hondengedragstherapeut én een dierenarts paraat.
 
De Hondenzwemming staat niet op zichzelf. Het maakt deel uit van een heel feestweekend. In 2017 was er op zaterdag een rommelmarkt, een speciale namiddag voor de ouderenvereniging en de vereniging voor personen met een beperking uit het dorp (mét gratis koffie en taart), de prijsafhaling van de tekenwedstrijd voor de basisschool, een themawandeling én een eetfestijn. Op zondag ligt de focus op de Hondenzwemming zelf, maar er zijn daarnaast ook nog een wielerrit en verschillende optredens. Het evenement sluit af met de ‘hondenworp’, eveneens een oude traditie waarbij burgemeester, schepenen, hoofdsponsors en bestuursleden pluchen hondjes, speelgoed en snoep naar de kinderen werpen. ; (c) Bert De Smet, vzw Sint-Bavovrienden
Sociaal-culturele betekenis
De Hondenzwemming is voor veel mensen hét evenement van het jaar, zowel voor Sint-Baafs-Vijvenaren als voor de hondenliefhebbers die van heinde en verre uit alle Vlaamse provincies afzakken naar het kleine plattelandsdorp aan de Oude Leie. Elk jaar komen er tussen de 3.000 en 5.000 bezoekers naar de Hondenzwemming. Meer mensen dus dan het dorp rijk is aan inwoners …
 
De Hondenzwemming biedt hondenliefhebbers steeds mooie, diervriendelijke wedstrijden in een ontspannen sfeer, waarbij de honden centraal staan. Omwille van het gezellige karakter kan de Hondenzwemming steeds rekenen op veel ‘externe’ bezoekers. Tegelijk is het een ontmoetingsplek voor iedereen die ooit in Sint-Baafs-Vijve gewoond heeft. Gewoonlijk betekent de Hondenzwemming een ware terugkeer huiswaarts waarbij men met de hele familie naar de wedstrijden gaat kijken. Niemand uit het dorp wil dit missen, omdat het al generatielang hét ontmoetingsmoment van het jaar is. Grote fierheid is steeds het kernwoord. Dat valt ook op door de grote betrokkenheid van de ‘Hondenzwemming-gemeenschap’ bij bv. het erkenningstraject Immaterieel Cultureel Erfgoed.
 
Naast deelnemers en bezoekers zijn er natuurlijk ook nog flink wat vrijwilligers die de Hondenzwemming dragen, vaak al decennia lang dezelfde families, telkens aangevuld met enthousiaste nieuwkomers. Ze hebben maar één ding voor ogen: het erfgoed van de Hondenzwemming levendig houden, op een respectvolle manier voor het verleden, maar tegelijk ook met een grote dynamiek voor de toekomst.
 
Het hele dorp wordt bij de Hondenzwemming betrokken: de school, de chiro’s, alle geïnteresseerde plaatselijke verenigingen, enz. Ze krijgen allemaal de kans om mee te delen in het succes van het evenement. Maar ook van buiten het dorp, zelfs buiten de provincie, is de betrokkenheid bij de Hondenzwemming erg groot.
 
Vanuit een 165 jaar oude traditie een oud volksvermaak eigentijds vertalen als vrijwilligersorganisatie, daarin ligt de grote betekenis van de Hondenzwemming. Zelfs na al die jaren blijft het evenement nog steeds bijzonder veel bezoekers lokken. En daaruit vloeit bijna automatisch ook een grote betrokkenheid bij het welslagen van de Hondenzwemming.