Erfgoedzorg is borgen

Omdat het zorgen voor immaterieel erfgoed zo een andere aanpak vraagt, met blik op de toekomst, wordt hiervoor een nieuwe term gebruikt. Je onderneemt actie om zorg te dragen voor immaterieel erfgoed? Dan borg je dit erfgoed. De term komt van waarborgen, zorg dragen voor.

Borgen?

Het verzekeren van de leefbaarheid van immaterieel erfgoed. Je zorgt er met een groep mensen voor dat het een actief onderdeel van het leven van vandaag blijft. Met je acties streef je ernaar dat het wordt doorgegeven aan volgende generaties en kan evolueren.

De kenmerken van borgen zijn: 

©Jan Geloen
 

Immaterieel erfgoed zit in de hoofden en handen van mensen. Borgen is actie ondernemen om die niet-tastbare gebruiken of kennis door te geven aan anderen: aan nieuwe generaties, nieuwe inwoners van een dorp, opvolgers ... Met acties breng je er anderen mee in contact, neem je ze mee op sleeptouw. Ze pikken dit op en geven het op hun beurt weer door. Zo blijft kennis bestaan of een gebruik leven.

Nieuwe doelgroepen aanspreken, kennis die bijna verloren gaat documenteren, een gebruik onderzoeken ... Nadenken over je erfgoed, noden in kaart brengen, erop inspelen en daar acties voor uitzetten, dat is borgen. Brainstorm in groep en kom zo tot creatieve ideeën en acties op maat. 

Borgen is niet noodzakelijk gericht op iets behouden zoals het was in het verleden. Om een gebruik of kunde een levende toekomst te geven, moet je soms over het muurtje durven kijken. Je gaat op zoek naar nieuwe vormen, kleine evoluties, verfrissende samenwerkingen … Vernieuwing kan net een kans zijn om een gebruik of kennis bij deze tijd te laten aansluiten. Denk bijvoorbeeld aan het gebruik van ambachtelijke technieken binnen de designwereld. 

De acties die je neemt voor het borgen van immaterieel erfgoed noemen we borgingsmaatregelen. Zo kun je inzetten op het documenten en inventariseren van je erfgoed, op het onderzoeken of net actief doorgeven aan anderen, op het communiceren of sensibiliseren.

Bijvoorbeeld:

  • voorbereidingen van een ommegang bijhouden in een dagboek
  • vastleggen hoe het nu is met documenten, foto’s, video’s, persknipsels, promomateriaal
  • jongeren aanspreken via sociale media
  • een educatieve website opzetten
  • ...

 

Inspiratie gezocht? HOE