Ga verder naar de inhoud
Afbeeldingsinformatie
Inventaris Vlaanderen

De Sint-Le­o­nar­dus­pro­ces­sie van Zoutleeuw

Sinds 1274 gaat op pinkstermaandag de Sint-Leonardusprocessie uit in Zoutleeuw. Met deze traditie geeft Zoutleeuw uiting aan de volksdevotie rond zijn patroonheilige. Het is één van de oudste processies van het land.

De processiedag start 's morgens met een bedevaartsmis. Daarna volgt een plechtige eucharistieviering en aansluitend - tegen 11.00 u. - trekt de processie door de straten van Zoutleeuw. In de processie lopen een 300-tal figuranten mee. Zij beelden het leven en de verering van Leonardus uit op basis van zijn levensgeschiedenis. Ook de relieken van de heilige worden door verschillende verenigingen in de processie meegedragen. De verering wordt ondersteund door het ronddragen van eeuwenoude beelden en vaandels, die doorheen het jaar in de Sint-Leonarduskerk van Zoutleeuw te bewonderen zijn. Ze zijn blijvende emanaties van devotie, maar maken eveneens de verbinding met de vele kloosterordes en wereldlijke associaties, zoals de gildes die in de stad actief waren en -nog steeds- zijn. Aan al deze gemeenschappen wordt door vele figuranten in de processie gestalte gegeven.

Het hele pinkstergebeuren - processie en bedevaartkerk - is en blijft verbonden met het levensverhaal van de Franse kluizenaar Leonardus van Noblat: bevrijder van gevangenen, bevrijder van allerlei ziekten in het bijzonder van mensen met reuma en jicht en beschermer van kinderen en toeverlaat van zwangere vrouwen.

De Sint-Leonardusprocessie is een groot volksfeest waaraan de lokale overheden, de verenigingen en de horeca massaal participeren. Het brengt de hele gemeenschap op de been. De processie verenigt families en inwoners van verschillende generaties en achtergronden. Wanneer een deelnemer zijn rol in de processie niet meer kan opnemen, wordt vaak een opvolger binnen de familie gezocht. De processie is eveneens het sluitstuk van de jaarlijkse pinksterkermis.

Het processiecomité organiseert jaarlijks de processie en probeert elke inwoner te betrekken bij de ommegang. De fanfare, de gildes, de jeugdverenigingen en bij uitbreiding de hele lokale gemeenschap maken van de processie een verbindend evenement.

Op verjonging wordt ook sterk ingezet. Om dit te realiseren worden de lokale verenigingen en scholen betrokken bij het hele gebeuren. In de scholen vinden presentaties plaats over de historiek van de processie en vele leerlingen nemen in klasverband deel als figurant in de processie. Zo groeit de plaatselijke jeugd op met de traditie en blijft ze levend. Op die manier kan de processie verder groeien en evolueren om te voldoen aan de noden van een veranderende samenleving. Voor de gelovigen is de processie een diepgaande spirituele ervaring, met de nadruk op de patroonheilige Sint-Leonardus. Maar zelfs als je niet gelovig bent, zul je de sfeer van sereniteit en reflectie waarderen… of de kaastaart, want ook het bakken van de verrukkelijke Zoutleeuwse kaastaart, behoort tot de traditie.

De Confrérie van Sint-Leonardus onderhoudt zowel nationaal als internationaal contacten met andere broederschappen van Sint-Leonardus, zoals Sint-Lenaarts in België, Beek en Donk in Nederland, Noblat in Frankrijk, Kirkop in Malta, Ulm, Lauf, Kreuth en Inchenhofen in Duitsland, Parma en Mascali in Italië, Sankt Leonhard am Forst in Oostenrijk en Jesenice in Slovenië. Vele van deze broederschappen brachten al een bezoek aan Zoutleeuw wat de internationale uitstraling ten goede komt.

Sinds 1274 gaat op Pinkstermaandag de Sint-Leonardusprocessie uit in Zoutleeuw. Met deze traditie geeft Zoutleeuw uiting aan de volksdevotie rond zijn patroonheilige. Het is een van de oudste processies van het land. 
De processiedag start 's morgens met een bedevaartsmis. Daarna volgt een plechtige eucharistieviering en aansluitend - tegen 11.00 u. - vertrekt de processie door de straten van Zoutleeuw. In de processie lopen een 300-tal figuranten mee. Zij beelden het leven en de verering van Leonardus uit op basis van zijn levensgeschiedenis. Ook de relieken van de heilige worden door verschillende verenigingen in de processie meegedragen. De verering wordt ondersteund door het ronddragen van eeuwenoude beelden en vaandels, die doorheen het jaar in de Leonarduskerk van Zoutleeuw te bewonderen zijn. Ze zijn blijvende emanaties van devotie, maar eveneens maken ze de verbinding met de vele kloosterordes en wereldlijke associaties, zoals de gildes die in de stad actief waren en -nog steeds- zijn. Aan al deze gemeenschappen wordt door vele figuranten in de processie gestalte gegeven. 
Het hele Pinkstergebeuren - processie en bedevaartkerk - is en blijft verbonden met het levensverhaal van de Franse kluizenaar Leonardus van Noblat: bevrijder van gevangenen, bevrijder van allerlei ziekten, in het bijzonder van mensen met reuma en jicht en beschermer van kinderen en toeverlaat van zwangere vrouwen.
De Sint-Leonardusprocessie is een groot volksfeest waaraan de lokale overheden, de verenigingen en de horeca massaal participeren. Het brengt de hele gemeenschap op de been. De processie verenigt families en inwoners van verschillende generaties en achtergronden. Wanneer een deelnemer zijn rol in de processie niet meer kan opnemen, wordt vaak een opvolger binnen de familie gezocht. De processie is eveneens het sluitstuk van de jaarlijkse pinksterkermis. 
Het Processiecomité organiseert jaarlijks de processie en probeert elke inwoner te betrekken bij de ommegang. De fanfare, de gildes, de jeugdverenigingen en bij uitbreiding de hele lokale gemeenschap maken van de processie een verbindend evenement. Op verjonging wordt ook sterk ingezet. Om dit te realiseren worden de lokale verenigingen en scholen betrokken bij het hele gebeuren. In de scholen vinden presentaties plaats over de historiek van de processie en vele leerlingen nemen in klasverband deel als figurant in de processie. Zo groeit de plaatselijke jeugd op met de traditie en blijft ze levend. Op die manier kan de processie verder groeien en evolueren om te voldoen aan de noden van een veranderende samenleving. Voor de gelovigen is de processie een diepgaande spirituele ervaring, met de nadruk op de patroonheilige Sint-Leonardus. Maar zelfs als je niet gelovig bent, zul je de sfeer van sereniteit en reflectie waarderen… of de kaastaart, want ook het bakken van de verrukkelijke Leeuwse kaastaart, behoort tot de traditie.
De Confrérie van Leonardus onderhoudt zowel nationaal als internationaal contacten met andere broederschappen van Sint-Leonardus, zoals Sint-Lenaarts in België, Beek en Donk in Nederland, Noblat in Frankrijk, Kirkop in Malta, Ulm, Lauf, Kreuth en Inchenhofen in Duitsland, Parma en Mascali in Italië, Sankt Leonhard am Forst in Oostenrijk en Jesenice in Slovenië. Vele van deze broederschappen brachten al een bezoek aan Zoutleeuw wat de internationale uitstraling ten goede komt.

Stad Zoutleeuw Promofilmpje Sint-Leonardusprocessie

Meer weten of samenwerken?

Dit erfgoed werd toegevoegd door iemand die het een warm hart toedraagt. Wil je meer weten? Heb je een opmerking? Of zie je kansen in een samenwerking?

Werkplaats immaterieel erfgoed brengt je in contact met de inzender van deze praktijk.

Andere praktijken

Afbeeldingsinformatie
Afbeeldingsinformatie
Afbeeldingsinformatie
Afbeeldingsinformatie

Dui­ven­wij­ding Grobbendonk

duivenwijding in de Sint-Lambertuskerk.

Gerelateerde items

Bekijk alle artikels

Focus Vakmanschap

Focus Vakmanschap was een meerjarig samenwerkingsproject waarin erfgoedgemeenschappen, vakmensen, erfgoedprofessionals en een filmmaker samen onderzochten hoe film kan bijdragen aan de borging van immaterieel erfgoed.

Afbeeldingsinformatie

Proeftuin: borgen met mondelinge bronnen

Hoe kan je mondelinge bronnen inzetten om immaterieel erfgoed te borgen? In deze proeftuin gaan we vanuit de praktijk van erfgoedorganisaties op zoek naar antwoorden.  

Afbeeldingsinformatie

De Vier Aymonszonen

Het Ros Beiaard en de vier Heemskinderen zijn alom bekend. Maar wat gebeurt er na de selectie van de Heemskinderen? Hoe word je een Heemskind en wat moet je daar allemaal voor leren? In gesprek met twee voormalige Heemskinderen ontdekten we er alles over.

Het Antwerpse altaar van Dia de los Muertos in MAS
Afbeeldingsinformatie

Een dynamische, maatschap­pelijke rol voor musea

Naar aanleiding van het 'Intangible Cultural Heritage and Museums'-project, zoomden we in op musea die experimenteren met het borgen van immaterieel erfgoed. We focusten op een concrete case: de samenwerking van het MAS | Museum aan de Stroom met MAP | Mestizo Art Platform, de initiatiefnemers van het Mexicaanse herdenkingsfeest voor de doden op 'Día de los Muertos'.

Voeg jouw erfgoed toe!

Deze website zet immaterieel erfgoed in Vlaanderen en Brussel in de kijker, in al zijn veelzijdigheid. Beoefenaars, liefhebbers, groepen en organisaties kunnen hier zelf hun erfgoedpraktijk beschrijven en delen. Ook jij!