Erf­goed­func­ties

Dit Kennisdossier: borgen via erfgoedfuncties is een wegwijzer: het Cultureelerfgoeddecreet is het startpunt, het bewust borgen van immaterieel-immaterieelerfgoedpraktijken is de weg, praktijken levendig houden is de bestemming. Het Cultureelerfgoeddecreet gaat uit van een aantal clusters met basistaken voor erfgoedorganisaties: de erfgoedfuncties. Het uitvoeren van die taken draagt bij aan de zorg voor roerend én immaterieel erfgoed. Van organisaties die erkend of gesubsidieerd willen worden, wordt verwacht dat ze uitleggen hoe zij daar vorm aan geven. 

Het Kennisdossier vertrekt van de basistaken: het bekijkt wat die kunnen betekenen voor immaterieel erfgoed. Op welke manier kan je de basistaken begrijpen als borgingsmaatregel? 

Hier overlopen we nog even die vijf erfgoedfuncties en de bijbehorende basistaken zoals ze in het Erfgoeddecreet voorkomen, vervolgens de intentie die erachter schuilt. 

In de praktijk overlappen de borgingsmaatregelen elkaar geregeld een beetje (bv. in kaart brengen en presenteren). Op andere momenten heb je één borgingsmaatregel nodig om te komen tot een andere (bv. je moet eerst een immaterieel-erfgoedpraktijk kunnen benoemen voordat je die kunt presenteren). Het Kennisdossier overloopt ze allemaal, maar dat wil niet zeggen dat je met alle borgingsmaatregelen aan de slag moet gaan. Je kan er best flexibel mee omgaan. Selecteer gerust. Cluster. Werk de borgingsmaatregelen vooral uit zodat ze passen bij jouw acties, projecten, planning en werking. Kortom: geef ze vorm op maat van waar jij samen met de betrokken mensen en organisaties rond het immaterieel erfgoed naartoe wil werken. 

Je zal merken dat de wijze om met immaterieel erfgoed om te gaan niet altijd helemaal hetzelfde is als de omgang met materieel erfgoed. Dat is logisch, want de beoefenaars die immaterieel erfgoed levendig houden zijn cruciaal. En samenwerken met mensen is nu eenmaal anders dan werken met objecten, publicaties en archiefstukken. Dit Kennisdossier probeert de verschillen te duiden en tegelijkertijd een opening te bieden voor samenwerking tussen jouw organisatie en de andere individu’s, groepen en/of gemeenschappen die zich betrokken voelen bij de immaterieel-erfgoedpraktijken waarmee je aan de slag wil gaan. Hoe kan je allemaal, elk vanuit de eigen sterktes, iets voor elkaar betekenen? Hoe kan je elkaar aanvullen en versterken? Zo kunnen we borgen door samen te werken vanuit de eigen talenten, expertises en middelen. 

Voor elke borgingsmaatregel zal je dus keuzes moeten maken in welke mate je participatief te werk kunt gaan. Je hebt als erfgoedorganisatie een verantwoordelijkheid tegenover de beoefenaars en betrokkenen die de spil zijn van het levend erfgoed. Dus bespreek vooral met hen wat je wil doen, wat zij willen doen. Wat is het raakvlak en waar laat je elkaar los? Borgingsmaatregelen uitwerken betekent maatwerk voor alle betrokken partijen.