Kennisbank Kennisdosier: beleid rond immaterieel erfgoed in Vlaanderen Instrumenten en ondersteuningsmechanismen in Vlaanderen

Instrumenten en ondersteuningsmechanismen in Vlaanderen

Sinds 2006 startte Vlaanderen met het ontwikkelen van haar eigen beleid. Vlaanderen ontwikkelde een reeks instrumenten en faciliteerde ondersteuningsmechanismen om immaterieel erfgoed zichtbaar te maken en erfgoedgemeenschappen te ondersteunen bij het borgen.

Auteur

Britt Delannoy

Laatst aangepast

13.07.2026

Publicatiedatum

2026

Relaties

Beleid Vlaamse overheid

In 2008 startte de Vlaamse overheid een officiële Inventaris Vlaanderen van het Immaterieel Cultureel Erfgoed om immaterieel erfgoed te verzamelen en praktijken in de kijker te plaatsen.
Met immaterieelerfgoed.be lanceerde de Vlaamse overheid in 2012 een online platform waarop alle informatie rond het borgen van immaterieel erfgoed wordt verzameld, en waar mensen via participatieve registratie hun erfgoedpraktijken online kunnen publiceren.
Sinds 2017 voorziet het Cultureelerfgoeddecreet van de Vlaamse overheid in:
- de mogelijkheid en ondersteuning voor cultureel-erfgoedorganisaties in Vlaanderen om hun werking te richten op zowel roerend (materieel) erfgoed als op immaterieel erfgoed; via de erfgoedfuncties;
- de mogelijkheid en ondersteuning van een specifieke cultureel-erfgoedorganisatie rond immaterieel erfgoed met volgende doelstellingen:
  1. het ontwikkelen en opvolgen van de functies voor immaterieel erfgoed;
  2. de uitbouw en de moderatie van een platform dat immaterieel erfgoed inventariseert en zichtbaar maakt;
  3. het uitbouwen van een cultureelerfgoedwerking rond de vijf domeinen van immaterieel erfgoed zoals aangegeven in de UNESCO-conventie van 17 oktober 2003 houdende de bescherming van het immaterieel cultureel erfgoed;
  4. het opbouwen, versterken en coördineren van een breed netwerk van erfgoed gemeenschappen die werkzaam zijn rond immaterieel erfgoed;
  5. het coördineren van verschillende actoren die een rol opnemen inzake immaterieel erfgoed, met bijzondere aandacht voor collectiebeherende organisaties.
Tussen 2018 en 2023 kende Vlaanderen beurzen voor het doorgeven van vakmanschap in een meester-leerlingtraject toe.
In 2019 werd het Reglement van de Inventaris Vlaanderen vernieuwd. Dit nieuwe reglement wou een meer toegankelijke instap bieden voor erfgoedgemeenschappen om hun erfgoed op de Inventaris Vlaanderen te plaatsen. Tegelijk beoogt het ook meer aandacht voor ethisch bewustzijn in de omgang met erfgoedpraktijken. Erfgoedgemeenschappen worden voortaan verwacht een ‘Verklaring van Ethische Principes’ te onderschrijven bij hun kandidatuur voor opname op de Inventaris.
Vanaf 2019 opende Vlaanderen een Register van Inspirerende Voorbeelden, waarmee inspirerende acties, projecten en programma’s die immaterieel erfgoed levendig houden in Vlaanderen onder de aandacht worden gebracht.
Er werden doorheen de jaren twee beleidsvisies voor immaterieel erfgoed gepubliceerd, die langetermijndoelen voorop stellen. De eerste beleidsvisie in 2010 tekende de koers uit die Vlaanderen rond immaterieel erfgoed wou inzetten; in 2022 kwam er een geactualiseerde beleidsvisie.