Ker­mis­cul­tuur in België en Frankrijk op de Re­pre­sen­ta­tie­ve Lijst van het Immaterieel Cultureel Erfgoed van UNESCO

Het multinationale (Frans-Belgische) dossier dat deze erkenning mogelijk maakte, belicht het unieke sociale en culturele karakter van de kermiscultuur. De erkenning is het resultaat van bijna tien jaar samenwerking tussen Vlaanderen, Wallonië, het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en Frankrijk. Maar vooral ook van veel samenwerking tussen kermisgemeenschappen met verschillende vertegenwoordigers van foorreizigers, zoals de Verdediging der Belgische Foorreizigers en het Parijse Musée des Arts Forains, werkten intensief samen. Ook academici van onder meer de Universiteit Antwerpen droegen bij via projecten zoals Science at the Fair. Ondersteuning kwam daarnaast van organisaties als Histories en Werkplaats immaterieel erfgoed. 

De kermiscultuur is geworteld in middeleeuwse tradities van reizende artiesten en kermisexploitanten. In de 19de eeuw ontstonden de moderne kermissen zoals we die vandaag kennen, met hun eetkraampjes, kansspelen en attracties. De rondreizende levensstijl, het unieke vakmanschap en de samenwerking met lokale overheden maken kermissen tot een levendig en toegankelijk evenement dat jaarlijks duizenden bezoekers trekt. Het kermisseizoen begint in principe tijdens de carnavalsperiode (februari - maart) en eindigt in november na Wapenstilstand. Tijdens deze periode organiseert bijna elke stad of dorp wel een of meerdere keren per jaar een kermis. 

Van grote evenementen zoals de Sinksenfoor in Antwerpen, de Zuidfoor in Brussel en de Foire de Liège tot kleinere kermissen in dorpen en wijken: kermissen brengen mensen samen en bevorderen de sociale cohesie. Ook in Frankrijk trekken grote kermissen zoals de Foire du Trône in Parijs en de kermissen van Rijsel en Straatsburg een breed publiek. Liefhebbers kunnen daarnaast kermiserfgoed ontdekken in musea zoals het Parijse Musée des Arts Forains of het Belgische Musée de la Foire et de la Mémoire in Saint-Ghislain.

België telt ongeveer 7.000 kermisarbeiders in 850 familiebedrijven, terwijl Frankrijk zo’n 100.000 mensen in de sector telt. Hun unieke levensstijl wordt ondersteund door aangepaste onderwijssystemen, zoals rondreizende scholen, zodat de jongere generatie onderwijs kan volgen. Het bekendste voorbeeld in België is het GO! Tehuis voor foorreizigers- en schipperskinderen in Etterbeek.