Vlaamse beiaardcultuur
Regelmatig weerkerende beiaardmuziek vormt een structureel element in de stad, hoorbaar voor iedereen in de omgeving. Op die manier is de beiaard een verbindend element in de samenleving van vandaag, en versterkt ze andere collectieve tradities of belevingen: een klokkenspel hangt vaak in een historisch gebouw aan een plein waar mensen elkaar ontmoeten. Veel bespelingen vinden bovendien plaats tijdens de wekelijkse markt en op feestdagen.
Klokkenmuziek is een typisch en opvallend kenmerk van de steden in de Lage Landen, ze draagt dan ook bij tot een identiteit van een stad en vormt een dynamische verbinding met haar verleden. Iedere keer wanneer de beiaardier speelt, actualiseert deze vorm van muzikaal erfgoed zich.
De beiaardcultuur gaat terug tot het einde van de 15de eeuw. In de 16de eeuw verspreidde het instrument zich over het volledige grondgebied van de Nederlanden. Vanaf de 17de eeuw ontstond er een intense en hoogstaande beiaardcultuur. Veel steden hadden 5 tot 10 beiaarden, die meerdere malen per week werden bespeeld. Daarnaast ritmeerden complexe automatische speelwerken de tijd dag en nacht. Het instrument raakte echter nauwelijks bekend buiten zijn historische kerngebied, zodat klokkenmuziek een typisch en opvallend kenmerk werd van de steden in de Lage Landen.
Na een periode van verval in de 19de eeuw, bloeide de beiaardcultuur vanuit Mechelen weer op in het begin van de 20ste eeuw en raakte deze muzikale traditie internationaal verspreid, met de Verenigde Staten van Amerika als belangrijkste groeigebied. Toch zien we vandaag nog steeds een verregaande concentratie van instrumenten in Vlaanderen en Nederland. Intussen is de beiaard als muzikaal massamedium opgevolgd door compactere elektronische media. Toch hebben de meeste Vlaamse steden nog een beiaardier in dienst die door zijn wekelijkse bespelingen en zomeravondconcerten aan dit Vlaams erfgoed een eigentijdse invulling geeft.
De Beiaardcultuur werd in 2014 door UNESCO erkend als Voorbeeldpraktijk het borgen van immaterieel erfgoed.
Inzenders
- Koen Cosaert
- Koninklijke Beiaardschool Jef Denyn
Periode
Trefwoord
Documenten
Erfgoedregisters
Deel deze pagina
Andere praktijken
Sint-Antonius vieren in Koningshooikt
Het maken van stroop van Vrolingen
Heilig Bloedprocessie Brugge
De Sint-Leonardusprocessie van Zoutleeuw
Gerelateerde items
Bekijk alle artikels
Focus Vakmanschap
Borgen met mondelinge bronnen
De Vier Aymonszonen
Het Ros Beiaard en de vier Heemskinderen zijn alom bekend. Maar wat gebeurt er na de selectie van de Heemskinderen? Hoe word je een Heemskind en wat moet je daar allemaal voor leren? In gesprek met twee voormalige Heemskinderen ontdekten we er alles over.
Een dynamische, maatschappelijke rol voor musea
Naar aanleiding van het 'Intangible Cultural Heritage and Museums'-project, zoomden we in op musea die experimenteren met het borgen van immaterieel erfgoed. We focusten op een concrete case: de samenwerking van het MAS | Museum aan de Stroom met MAP | Mestizo Art Platform, de initiatiefnemers van het Mexicaanse herdenkingsfeest voor de doden op 'Día de los Muertos'.
Voeg jouw erfgoed toe!
Cupidatat enim culpa deserunt deserunt. Ullamco minim est dolore deserunt pariatur minim nostrud mollit sit reprehenderit. Sunt anim incididunt non fugiat mollit minim laboris nulla aute. Quis nisi cillum eiusmod sint duis voluptate incididunt excepteur pariatur ullamco cupidatat mollit laboris. Enim et commodo ea nisi aute nulla dolor commodo nostrud incididunt ut esse veniam minim sint. Commodo cupidatat aliquip occaecat ut eu dolore nulla aliquip.