De Wammekse Feesten

Inwoners van verschillende generaties bouwen praalwagens, maken kostuums, brengen historische scènes tot leven en organiseren culturele activiteiten. Dat zijn bijvoorbeeld expo's van lokale kunstenaars, concerten, geleide bezoeken aan historische gebouwen, ambachtenmarkt… De feesten versterken de sociale cohesie en dragen lokale kennis en verhalen over van generatie op generatie.

De Wammekse Feesten zijn een participatief dorpsfeest dat ongeveer om de tien jaar georganiseerd wordt door vrijwilligers en lokale verenigingen in Wambeek. Het hoogtepunt is een folkloristische stoet waarin verschillende wijken van het dorp elk een historisch thema of aspect van het lokale leven uitwerken. 

Zo werken inwoners meerdere jaren samen aan praalwagens, reuzen, kostuums, figuratie, muziek en/of historische documentatie. De stoet brengt lokale verhalen, gebeurtenissen en gebruiken tot leven en wordt aangevuld met een breed feestprogramma met tentoonstellingen, optredens, ontmoetingsmomenten en activiteiten voor alle leeftijden. In 2018 bijvoorbeeld, beeldde iedere wijk een episode van het dorp tijdens de WOI uit, bijvoorbeeld een praalwagen met een evocatie van de bevrijdingsfeesten. Andere keren zijn het dan weer historische figuren (bijvoorbeeld Pol de Mont heeft een eigen reus), het uitbeelden van lokale legendes en liedjes (4 weverkes), of het bezoek Keizer Karel aan de klapscheutmolen ...

Kenmerkend voor de Wammekse Feesten is dat ze volledig gedragen worden door de lokale gemeenschap en gebaseerd zijn op vrijwillige inzet en samenwerking tussen generaties, wijken en verenigingen.

Geschiedenis
De eerste editie van de Wammekse Feesten vond plaats in 1978 naar aanleiding van het “Jaar van het Dorp” en in de context van de gemeentefusies. Het initiatief ontstond vanuit de wens om de dorpsidentiteit en lokale geschiedenis zichtbaar te maken en te bewaren.

Sindsdien worden de feesten ongeveer om de tien jaar georganiseerd. Door deze cyclus groeit elke editie uit tot een intens voorbereidingsproces waarin bewoners gedurende meerdere jaren samenwerken.

Doorheen de verschillende edities bleven de kernwaarden behouden:

• Participatie (iedere editie start bijvoorbeeld met een grote volksvergadering 2 jaar op voorhand). Twee jaar op voorhand komen ongeveer 200-300 mensen samen in het patronaat waar het formele startschot wordt gegeven. Vroeger gebeurde dat strikt aangestuurd door een centraal comité, dat met 10 man alles besliste. Vandaag werken we via een world café methode om input te verzamelen en werken we met werkgroepen. Scholen worden betrokken via oudercomités, zijn ook een centrale locatie en zullen in 2028 een heel jaar werken rond de stoet en de geschiedenis van Wambeek (het zal hun jaarthema zijn)
• gemeenschapsvorming
• historische verbeelding
• lokale identiteit

De organisatie gebeurt op vrijwillige basis en steunt op brede betrokkenheid vanuit de gemeenschap. Het erfgoed wordt gedragen door de inwoners van Wambeek,  de wijkcomités (Dronkenlodderfos, Devenderp (Overdorp), Stenebrug-Steenweg, Lange-Pijpe, Droge Weide, Klapscheut). Maar ook lokale verenigingen (KWB, Davidsfonds, KFC Wambeek Ternat, Pol de Montgenootschap) culturele organisaties, erfgoedvrijwilligers én scholen en jeugdverenigingen (bijvoorbeeld de KLJ en GBS De Kiem). De Wammekse Feesten vormen dus belangrijk moment van ontmoeting, samenwerking en identiteitsbeleving binnen de gemeenschap.

Ze zorgen voor versterking van de sociale cohesie, samenwerking tussen wijken, overdracht van lokale geschiedenis, betrokkenheid van jongeren, trots op het dorpsverleden, verbinding tussen generaties. Voor veel inwoners vormen de feesten een belangrijk referentiepunt in hun herinnering aan het dorpsleven.

Hoe houden we de Wammekes feesten levend?
De overdracht gebeurt vooral informeel via actieve deelname aan de voorbereiding en uitvoering van de feesten. De tienjaarlijkse organisatie zorgt ervoor dat telkens nieuwe generaties betrokken raken, wat altijd wel een uitdaging is. Sommige wijken werken verder door bvb reorganisatie van wijk-bbq of straatdrinks, anderen houden de groep in beperkte vorm samen door deel te nemen aan andere stoeten (bloemencorso)... Maar bij velen ligt het 8 jaar stil. Het is dus altijd twee jaar alles opbouwen (soms van nul in bepaalde wijken) maar je voelt dat de herinnering aan vorige edities mensen samenbrengen en ze dan gans de wijk mee op sleeptouw nemen...

Maar ook maken we ruimte voor documentatie van eerdere edities via foto’s en archieven, zijn er samenwerking met lokale erfgoedverenigingen, borgen we door betrokkenheid van verenigingen en vrijwilligers, thematische voorbereiding rond lokale geschiedenis, intergenerationele samenwerking binnen wijkgroepen. Dit bijvoorbeeld door het deelnemen aan werkgroepen en overlegmomenten, maken van inspiratiebundels,....