-
AfbeeldingsinformatieImmaterieel erfgoed en toerisme: een evidente combinatie, maar tegelijk ook een continu zoeken naar een volhoudbaar samenspel en balans.…Meer lezen
Making wooden barrels and tubs using traditional coopering techniques
Laat leven, het ambacht van de kuiper
OorsprongIk ben Kuiper Martinus. Jaren geleden kwam ik via een cursus voor het eerst in aanraking met het prachtige kuipersambacht. Die ervaring was zo sterk dat ik besloot een carrièreswitch te maken. Het was geen vanzelfsprekende weg, want kuipers zijn vandaag (bijna) uitgestorven in Nederland en België. Toch vond ik enkele oud-kuipers die hun kennis en kunde met mij wilden delen. Hen ben ik veel dank verschuldigd. Ook bezocht ik kuiperijen in het buitenland, onder meer in Frankrijk, waar het vak nog op traditionele, maar ook moderne wijze wordt beoefend. Daar waar in Vlaanderen geen kuiperijen meer bestaan, zijn er in Frankrijk nog diverse kuiperijen waar het productieproces tot in detail is gemoderniseerd en vercommercialiseert om nog betaalbare en hoogwaardige vaten te maken, voornamelijk voor de wijnbouw. Zo timmerde ik vat voor vat aan mijn eigen kuiperspad.
WerkwijzeIn mijn werk laat ik mij inspireren door de kuiperij van rond 1900. Ik kies er bewust voor om zoveel mogelijk op traditionele en ambachtelijke wijze te werken, zonder verspilling van materiaal. Alles wordt benut: er is geen afval. Voor wie het vandaag meemaakt, is het uniek om nog een kuiper in actie te zien.
Er is nochtans veel werk: wijndomeinen, brouwers en stokerijen hebben vaten en foeders die onderhoud nodig hebben. Daarnaast krijgen oude wijn- en whiskyvaten bij mij een nieuw leven als regenton, ijsbad, bloemkuip, tafel of meubelstuk. Lekkende vaten herstel ik met natuurlijke materialen, zoals lisdodde. Lisdodde is een waterplant die na droging gebruikt kan worden om lekkages te dichten, het heeft namelijk de eigenschap dat het in contact met vocht nog 7-10 keer meer uitzet dan hout. Wanneer vaten hun levensduur hebben gehad als drager van wijn of whiskey pas ik ze graag aan tot een functioneel of decoratief stuk dat nog jaren plezier geeft. Elk vat vertelt zo opnieuw een verhaal.
De essentieVoor mij is kuipen meer dan een beroep. Het is een zintuiglijke en bijna magische ervaring: de geur van eikenhout, het geluid van de bijl, de aanraking van een duig in je handen, het buigen en sluiten tot een vat dat geen druppel water doorlaat. In die momenten voel ik mij verbonden met generaties kuipers vóór mij. Het is alsof hun vakmanschap door mijn handen verder leeft.
HoutEén van de houten staven die samen een cirkel vormen, is een duig. De duigen worden bijeengehouden door metalen banden of houten hoepels. De duigen worden gebogen middels water en vuur. Alle hout is geen kuipershout is een bekend gezegde. Een kuiper werkt alleen met het beste hout, voornamelijk eiken, om zo kwalitatief goed producten te maken. De geur van vers bewerkt eikenhout is minstens even lekker als die van vers gebakken brood. Hout dat goed bewerkt is, is splintervrij en nodigt uit tot aanraken en voelen. Daarmee te mogen werken is een zaligheid.
Overdracht van kennisEen belangrijk deel van mijn missie is het doorgeven van de kennis. Daarom organiseer ik workshops in kleine groepen, waarbij deelnemers in één dag hun eigen houten emmer of bloemkuip maken. Het is telkens een intense beleving: het ruiken en voelen van hout en de voldoening van een kuipers-werkstuk dat je met je eigen handen hebt gemaakt. Op termijn wil ik ook langere opleidingen aanbieden, zodat deelnemers een eigen vaatje kunnen leren kuipen volgens de traditionele methoden. De deelnemers werken zonder gebruik van electriciteit, maar met traditionele handgereedschappen aan hun eigen werkstuk. Het klieven, kappen, schaven, zagen en schrapen van het hout. Het snijden en vlechten van de houten hoepels of het maken van de ijzeren banden wordt tijdens de workshops allemaal met de hand gedaan en volledig in de tijdsgeest van 1900.
Mijn leuze luidt niet voor niets: “Laat leven, het ambacht van de kuiper.”
ToekomstvisieIk geloof sterk dat dit eeuwenoude vak ook vandaag toekomst heeft. Als ik elk jaar weer mensen kan aansteken met de passie voor het kuipen, dan zullen daaruit misschien opnieuw beroepskuipers groeien? Zo kan het ambacht in stand worden gehouden en doorgegeven.
Beleving en publiekMijn werk is te zien op ambachtsmarkten, in musea, tijdens de Dag van de Ambachten en in mijn eigen atelier in Maaseik. Ook via sociale media deel ik mijn ervaringen en projecten. Het is telkens bijzonder om te merken hoeveel belangstelling en waardering er bestaat voor dit ambachtelijk vakmanschap.
Locatie
{"street":"Raamweg","number":"7","postal_code":"3680","city":"Maaseik"}Kansen en bedreigingen
0Meer informatie
Inzenders
- kuiper Martinus
- kuiper Martinus
Samen met
Locatie
- De vaste uitvalsbasis is het atelier van kuiper Martinus in Maaseik. Van daaruit wordt het kuipersambacht beoefend in Vlaanderen en Nederland. Onderhoud en herstel vinden ook plaats bij brouwerijen, wijndomeinen, stokerijen en andere gebruikers van houten vaten en foeders. Demonstraties, workshops en opleidingen worden zowel in Maaseik als op andere locaties georganiseerd.
-
3680 Maaseik
Interval
Datum
- 15-11-2026 - 15-11-2026
Trefwoorden
Deel deze pagina
Andere praktijken
Tuimelduiven
Patersholfeesten
Gerelateerde items
Bekijk alle artikels
WOL-Lab
Maak-tijd
Focus Vakmanschap
Op de koffie bij een botanicus
Wat doet een botanicus? En welke kennis en vaardigheden horen bij dat beroep, “in zekere zin een ambacht”? Dr. Piet Stoffelen van Plantentuin Meise is gespecialiseerd in koffie en legde het ons uit. Daarnaast vertelt Saddam Shkair over de tradities en rituelen die bij een kopje Syrische koffie horen.
Van hobby en takkelingen - Het vliegend erfgoed van de valkerij
Voeg jouw erfgoed toe!
Cupidatat enim culpa deserunt deserunt. Ullamco minim est dolore deserunt pariatur minim nostrud mollit sit reprehenderit. Sunt anim incididunt non fugiat mollit minim laboris nulla aute. Quis nisi cillum eiusmod sint duis voluptate incididunt excepteur pariatur ullamco cupidatat mollit laboris. Enim et commodo ea nisi aute nulla dolor commodo nostrud incididunt ut esse veniam minim sint. Commodo cupidatat aliquip occaecat ut eu dolore nulla aliquip.