Ga verder naar de inhoud
Afbeeldingsinformatie
Home Nieuws Beurzen meester-leerlingtrajecten geëvalueerd: pleidooi voor duurzame verankering

Beurzen meester-leer­ling­tra­jec­ten geëvalueerd: pleidooi voor duurzame verankering

18.07.2025

Met Beurzen Vakmanschap gaf de Vlaamse overheid tussen 2018 en 2023 vakmensen de kans om hun expertise door te geven via meester-leerlingtrajecten. Uit een recente evaluatie van het Departement Cultuur, Jeugd en Media blijkt dat deze trajecten een waardevolle impuls gaven aan de overdracht van vakkennis en vaardigheden. Het rapport pleit ook voor een duurzame verankering van de beurzen in het cultureel-erfgoedbeleid.

Wat zijn de Beurzen Vakmanschap?

Tussen 2018 en 2023 gaf de Vlaamse overheid via de beurzen voor het doorgeven van vakmanschap een gerichte impuls aan vakmanschap met wortels in traditie. Deze beurzen ondersteunden meesters en leerlingen die zich engageerden om kennis en vaardigheden binnen immaterieel erfgoed door te geven.

Meesters konden gedurende maximaal twee jaar intensief samenwerken met één of meerdere leerlingen en daarvoor samen een beurs tot 30.000 euro aanvragen. Het initiatief bood ruimte om vakmanschap – van ambachten tot toegepaste kunsten, muziek, circustechnieken en podiumkunsten – duurzaam te versterken en over te dragen.

Afbeeldingsinformatie

Vakmanschap, in de brede zin van het woord

Vakmanschap werd in dit kader ruim opgevat: het gaat over meer dan alleen traditionele ambachten. Het gaat om meesterschap: mensen die iets heel goed kunnen en die hun kennis en vaardigheden willen doorgeven aan anderen. Dat kan van alles zijn – als het maar gaat om levende tradities.

Je vindt vakmanschap in allerlei vormen van immaterieel erfgoed. Het gaat om doen, leren in de praktijk, en het bewaren van waardevolle kennis door die van mens tot mens door te geven.

Denk aan:

Sto­ry­tel­ling rond Vlaamse volks­mu­ziek­tra­di­ties

Ontmoet meester Marc Vandemoortele, een levende legende in de Vlaamse volksmuziek, met een indrukwekkende carrière die zijn wortels heeft…

Bosbeheer als methode voor het ontwerp van publieke ruimte

Scenograaf Jozef Wouters en bouwer Menno Vandevelde zijn de bezielers van Decoratelier in Molenbeek. Dat is een open atelier voor…

De goo­chel­mi­cro­be doorgeven

In het hart van Vlaanderen ontspruit een uniek leertraject: 'De goochel microbe doorgeven'. Meester Koenraad Ronsmans, een gerenommeerde…

Wat leert de evaluatie ons?

  • De evaluatie bevestigt dat de trajecten niet alleen vakkennis borgden, maar ook bijdroegen aan de professionalisering van jonge vakmensen.
     
  • De diversiteit aan disciplines en aanpakken weerspiegelt de rijkdom van het vakmanschap in Vlaanderen. 
     
  • Deelnemers voelden zich erkend en gesteund, en de trajecten stimuleerden innovatie en ondernemerschap. 
     
  • Vakmanschap blijkt sterk ook ingebed in netwerken en gemeenschappen.
     
  • Het rapport pleit voor een structurele verankering van de beurzen in het cultureel-erfgoedbeleid, met aandacht voor begeleiding, duidelijke informatie en samenwerking met andere beleidsdomeinen zoals onderwijs en economie. 
     
  • Ook wordt aanbevolen om vakmanschap zichtbaarder te maken in het onderwijs en de samenleving, en vakmensen als beroepsgroep te erkennen, bijvoorbeeld via het kunstwerkattest.

Begeleiding voor wie vakmanschap wil doorgeven

Cultureel-erfgoedorganisaties speelden een belangrijke rol in de begeleiding van deze ‘Meester-Leerlingtrajecten’. Werkplaats immaterieel erfgoed bood eerstelijnsondersteuning en hielp aanvragers op weg naar de juiste ondersteuning en partners uit het netwerk.

Zo werd de ‘Handreiking: Hoe werk ik een sterk Meester-Leerlingtraject uit?’ ontwikkeld en een wegwijspagina opgemaakt.

Benieuwd naar meer immaterieel erfgoed?

Bekijk de nieuwspagina, duik in de agenda of schrijf je in voor de nieuwsbrief!