Ga verder naar de inhoud
Afbeeldingsinformatie
Home Wat is immaterieel erfgoed? Doorzoek immaterieel-erfgoedpraktijken Ambachtelijke productie van schuimwijn bij Wijnkelder Soniën

Am­bach­te­lij­ke productie van schuimwijn bij Wijnkelder Soniën

Sinds 1955 wordt er in de druivenstreek schuimwijn geproduceerd op ambachtelijke wijze uit marktoverschotten van tafeldruiven die in serres worden geteeld.

Aanvankelijk was er schuimwijnproductie bij de wijncoöperatieve ISCA (1955-1978), gevestigd in Overijse en de serristencoöperatieve SERCO (1956-1987) in Hoeilaart. Beide bedrijven organiseerden jaarlijks tijdens de plaatselijke druivenfeesten missverkiezingen. In Hoeilaart werd een schuimwijnprinses verkozen, in Overijse was dit een schuimwijnkoningin. De selectie gebeurde uit méér dan 100 meisjes uit heel Vlaanderen. Het schuimwijnetiket droeg toen nog de benaming "Methode Champenoise".

Toen ISCA in 1978 failliet ging besloot Pips Luppens samen met zijn vader Raymond Luppens (bedrijfsleider van ISCA) om deze traditie verder te zetten. Er werd heel wat ambachtelijke wijnmakersmateriaal aangekocht van ISCA dat onderdak kreeg in een nieuwe wijnkelder te Jezus-Eik. De werkwijze werd behouden maar de vermelding op het etiket veranderde in Soniën "Artisanale Methode".

De aangekochte druiven uit de streek worden bij Soniën eerst gekneusd, nadien komen de druivenschillen nog in de wijnpers terecht. Na de gisting moet de wijn nog enkele maanden rijpen om vervolgens een tweede gisting te ondergaan in gesloten flessen. (de wijn wordt vermengd met witte kandijsuiker en gist). Deze flessen blijven maandenlang horizontaal gestapeld op houten latjes. Na deze hergisting is er koolzuurgas ontwikkeld (6 bar druk) en is de wijn omgezet naar schuimwijn. Het bezinksel (de afgestorven gist) moet echter nog verwijderd worden. De flessen worden hiervoor in houten staanders geplaatst (pupiters) en gemerkt met een witte krijtstreep. Deze flessen gaan nu dagelijks licht geschud worden en een achtste toer gedraaid (remuage). Nadat ze ook steeds meer verticaal worden geplaatst in deze rekken komt het bezinksel volledig tegen de stop te zitten. Dan volgt het moment van de uitloging (dégorgement à la volée), dit gebeurt nog zonder bevriezing. Met een handige, snelle beweging wordt de fles gedraaid en gelijktijdig wordt de voorlopige kroonkurk verwijderd. Hierdoor schiet het bezinksel weg en kan na dosering (brut of halfzoet) de definitieve kurk in de fles geduwd worden. Deze wordt dan nog afgeschermd met een draadkorf (muselet). De fles zal nadien nog voorzien worden van een huls en buik- en halsetiket. De gebruikte toestellen worden manueel bediend, al de bewerkingen gebeuren fles per fles. We houden eraan deze ambachtelijke werkwijze verder te zetten.

Onder de naam Wijnkelder Soniën is dit familiebedrijf ondertussen uitgegroeid tot één van de belangrijke toeristische trekpleisters in Vlaams-Brabant. Een vaste tentoonstelling van de wijngeschiedenis in Overijse met meerdere oude toestellen maakt het geheel tot een "Levend wijnmakersmuseum" Zowel verenigingen, bedrijven, scholen, gezinnen en buitenlandse toeristen zijn welkom en kunnen na afspraak een bedrijfsbezoek brengen met filmvoorstelling over de historiek en de productie van deze schuimwijn.

Inzenders

  • Pips Luppens
  • Wijnkelder Soniën

Locatie

  • Brusselsesteenweg 538
    3090 OVERIJSE

Deel deze pagina

Deel via mail

Meer weten of samenwerken?

Dit erfgoed werd toegevoegd door iemand die het een warm hart toedraagt. Wil je meer weten? Heb je een opmerking? Of zie je kansen in een samenwerking?

Werkplaats immaterieel erfgoed brengt je in contact met de inzender van deze praktijk.

Andere praktijken

Gerelateerde items

Bekijk alle artikels
Schaapscheerder Stijn Massart van Woolwise aan het werk. Hij scheert een schaap in een stal.
Afbeeldingsinformatie

WOL-Lab

Wist je dat veel wol vandaag helaas wordt weggegooid? Met WOL-Lab onderzoeken we samen met kinderen van 10 tot 13 jaar hoe het anders kan! In een activiteitenreeks linken we kennis en vakmanschap rond wol aan STEM in de vrije tijd en maken we kinderen bewust van de waarde van wol als duurzame grondstof. Zo worden kinderen bedenkers én makers van duurzame wolproducten.

Focus Vakmanschap

Focus Vakmanschap was een meerjarig samenwerkingsproject waarin erfgoedgemeenschappen, vakmensen, erfgoedprofessionals en een filmmaker samen onderzochten hoe film kan bijdragen aan de borging van immaterieel erfgoed.

Afbeeldingsinformatie

Op de koffie bij een botanicus

Wat doet een botanicus? En welke kennis en vaardigheden horen bij dat beroep, “in zekere zin een ambacht”? Dr. Piet Stoffelen van Plantentuin Meise is gespecialiseerd in koffie en legde het ons uit. Daarnaast vertelt Saddam Shkair over de tradities en rituelen die bij een kopje Syrische koffie horen.

Valkenier houdt valk vast
Afbeeldingsinformatie

Van hobby en takkelingen - Het vliegend erfgoed van de valkerij

Hoe train je een valk? En welke rol speelt een valkenier in milieubehoud en diversiteit? We gingen in gesprek met Kris Ulens, voorzitter van de Belgische Valkerij Federatie. Hij vertelde ons over de geschiedenis, de toekomst en het internationale karakter van de valkerij.

Afbeeldingsinformatie

Handreiking: hoe werk ik een sterk meester-leer­ling­tra­ject uit?

Deze Handreiking biedt praktische ondersteuning voor meesters en leerlingen die samen een traject willen opzetten om vakmanschap door te geven.

Afbeeldingsinformatie

Voeg jouw erfgoed toe!

Deze website zet immaterieel erfgoed in Vlaanderen en Brussel in de kijker, in al zijn veelzijdigheid. Beoefenaars, liefhebbers, groepen en organisaties kunnen hier zelf hun erfgoedpraktijk beschrijven en delen. Ook jij!