De Belgische frietkotcultuur
5000, zoveel frituren telt België (ongeveer). In bijna elke stadswijk of dorp vinden inwoners dus wel hún frietkot. De basis voor een Belgische frietkotcultuur.
Frietkotcultuur?!
De frietkotcultuur wordt gekenmerkt door verschillende aspecten. Het ambacht van het frieten bakken is een essentieel deel van de frietkotcultuur. Een friturist verstaat de kunst van goede frieten te bakken. De universeel perfecte friet bestaat echter niet. Elke frituur staat gekend om zijn eigen specifieke smaak en specialiteit.
Zoveel verschillen in frieten, zoveel verschillen in frietkoten. Ze bestaan in allerlei vormen en op allerlei locaties. Frietkoten zijn net als volkscafés eenvoudig en moeten het niet hebben van veel franjes. Al deze karakteristieke onderdelen samen bepalen de sfeer en de eigenheid van elk frietkot afzonderlijk. Dit staat in contrast met de huidige fastfood tendenzen, waar wereldwijd in belangrijke mate dezelfde smaak en inrichting aangeboden wordt. Die diversiteit van de frietkotcultuur blijven koesteren, is een van de doelstellingen.
De sociale beleving die rond het frietkot hangt, maakt ook onmiskenbaar deel uit van de frietkotcultuur. De frietkotcultuur wordt immers niet alleen gedragen door de frituuruitbaters, maar ook door de frietkotbezoekers. Een Belgisch frietkot is een familiaal bedrijf waar de uitbater in nauw contact staat met zijn klanten en is dus zoveel meer dan een plaats waar frieten worden gebakken. Een frietkot is een eigenzinnige ontmoetingsplek waar rang of stand er niet toe doet. Het roept warmte, nostalgie en geborgenheid op. Het is de kunst om van eenvoudige en lekkere dingen te genieten. De frietkotbeleving is eigenzinnig en sociaal, roept sympathie op en stelt ‘goesting’ centraal.
Geschiedenis en evolutie
De precieze oorsprong van de friet is en blijft onduidelijk. Wat wel geweten is, is dat het iets Belgisch is. Met uitzondering van de grensgebieden van Noord-Frankrijk en Zuid-Nederland zijn frietkoten niet in het buitenland terug te vinden. Rond het midden van de 19de eeuw worden de eerste frieten gebakken en gegeten op de kermis. De eerste vaste frietkoten dateren van de jaren 1880, op het einde van de 19de eeuw duiken ze in tal van steden en gemeenten op. Tussen de jaren 1950 en 1980 beleven de buitenstaande frietkoten hun hoogtepunt. Sindsdien is het aantal losstaande ‘barakken’ sterk verminderd, maar tegenwoordig kan je ook terecht in ‘villafrituren’ of bij de ‘frietchinees’. Een kwart van de Belgen gaat wekelijks naar een frietkot om er frietjes te eten of mee naar huis te nemen.
Inzenders
- vzw Navefri-Unafri asbl
Themadomeinen
Trefwoorden
Links
Documenten
- Aanvraagformulier 2013 Belgische Frietkotcultuur (469,617 KB)
- Bedreigingen 2013 Belgische Frietkotcultuur (314,098 KB)
- Beschrijving Historiek 2013 Belgische Frietkotcultuur (107,012 KB)
- Historiek Frituurcampagnes 2013 Belgische Frietkotcultuur (455,646 KB)
- Rapportage 2014-2023 Belgische Frietkotcultuur (1,248 MB)
Erfgoedregisters
Borgingsacties
Deel deze pagina
Meer weten of samenwerken?
Dit erfgoed werd toegevoegd door iemand die het een warm hart toedraagt. Wil je meer weten? Heb je een opmerking? Of zie je kansen in een samenwerking?
Werkplaats immaterieel erfgoed brengt je in contact met de inzender van deze praktijk.
Andere praktijken
Goulashsoep uit Hongarije
Sint-Evermarusfeest Rutten
Sint Hubrechtsbrood sie
La Befana
Vlaamse volksdansen
Gerelateerde items
Bekijk alle artikels
WOL-Lab
Wist je dat veel wol vandaag helaas wordt weggegooid? Met WOL-Lab onderzoeken we samen met kinderen van 10 tot 13 jaar hoe het anders kan! In een activiteitenreeks linken we kennis en vakmanschap rond wol aan STEM in de vrije tijd en maken we kinderen bewust van de waarde van wol als duurzame grondstof. Zo worden kinderen bedenkers én makers van duurzame wolproducten.
Focus Vakmanschap
Focus Vakmanschap was een meerjarig samenwerkingsproject waarin erfgoedgemeenschappen, vakmensen, erfgoedprofessionals en een filmmaker samen onderzochten hoe film kan bijdragen aan de borging van immaterieel erfgoed.
Proeftuin: borgen met mondelinge bronnen
Hoe kan je mondelinge bronnen inzetten om immaterieel erfgoed te borgen? In deze proeftuin gaan we vanuit de praktijk van erfgoedorganisaties op zoek naar antwoorden.
De Vier Aymonszonen
Het Ros Beiaard en de vier Heemskinderen zijn alom bekend. Maar wat gebeurt er na de selectie van de Heemskinderen? Hoe word je een Heemskind en wat moet je daar allemaal voor leren? In gesprek met twee voormalige Heemskinderen ontdekten we er alles over.
Een dynamische, maatschappelijke rol voor musea
Naar aanleiding van het 'Intangible Cultural Heritage and Museums'-project, zoomden we in op musea die experimenteren met het borgen van immaterieel erfgoed. We focusten op een concrete case: de samenwerking van het MAS | Museum aan de Stroom met MAP | Mestizo Art Platform, de initiatiefnemers van het Mexicaanse herdenkingsfeest voor de doden op 'Día de los Muertos'.
Op de koffie bij een botanicus
Wat doet een botanicus? En welke kennis en vaardigheden horen bij dat beroep, “in zekere zin een ambacht”? Dr. Piet Stoffelen van Plantentuin Meise is gespecialiseerd in koffie en legde het ons uit. Daarnaast vertelt Saddam Shkair over de tradities en rituelen die bij een kopje Syrische koffie horen.
Van hobby en takkelingen - Het vliegend erfgoed van de valkerij
Hoe train je een valk? En welke rol speelt een valkenier in milieubehoud en diversiteit? We gingen in gesprek met Kris Ulens, voorzitter van de Belgische Valkerij Federatie. Hij vertelde ons over de geschiedenis, de toekomst en het internationale karakter van de valkerij.
Voeg jouw erfgoed toe!
Deze website zet immaterieel erfgoed in Vlaanderen en Brussel in de kijker, in al zijn veelzijdigheid. Beoefenaars, liefhebbers, groepen en organisaties kunnen hier zelf hun erfgoedpraktijk beschrijven en delen. Ook jij!