(De rituele handeling van het) manueel klokkenluiden in Vlaanderen
In Vlaanderen wordt de traditie van het manueel luiden enkel nog in Roeselare (Sint-Michielstoren), Zogge (O.-L-Vrouwkerk), en Leuven (Keizersbergabdij) voortgezet. De kennis en vaardigheden over het manueel klokken worden op een informele manier en dikwijls binnen eenzelfde familie doorgegeven.
Het ritueel van het manueel klokken kenmerkt zich door een grote verscheidenheid. Dankzij een grote diversiteit aan klokken(torens) en bijhorende luidtechnieken, kent elke site een specifieke luidtraditie. De diversiteit van de traditie zit daarnaast ook in de gebruikte ritmes en melodieën die afhangen van de gelegenheid waarvoor er geluid wordt.
Klokkenluiders die instaan voor het verderzetten van het manuele luiden doen dat niet zonder trots. Ze hechten belang aan de traditie omwille van het sociale, het rituele of het erfgoedaspect. Er zijn vaak meerdere mensen nodig om de juiste melodie of ritme te creëren. Hierdoor schept het luiden een band tussen de klokkenluiders. Geworteld in een middeleeuwse traditie, maakt het geluid van klokken deel uit van het collectieve geheugen. Vandaag structureert ze nog steeds het dagelijkse leven. Zo slaat het geluid van de klokken, iedere keer opnieuw, een auditieve brug tussen heden en verleden.
Klokken horen sinds vele eeuwen bij de klank die onze steden typeert. Sinds de Middeleeuwen werd er voor steeds meer gelegenheden een beroep gedaan op klokkenluiders en het manueel luiden was breed verspreid. Ondertussen echter, is het manueel luiden zo zeldzaam geworden dat het nieuwe betekenissen krijgt en het opnieuw bijzonder wordt. In Roeselare, Zogge en in Leuven (Keizersbergabdij) wordt de traditie van het manueel luiden momenteel nog voortgezet. Het doorgeven van deze kennis gebeurt op een informele manier en gebeurt dikwijls binnen eenzelfde familie. De luidtradities zijn heel dikwijls sitespecifiek en hangen samen met de grote diversiteit aan klokken(torens) en de bijhorende luidtechnieken, maar evengoed met de gelegenheden waarvoor wordt geluid en de gebruikte ritmes/melodieën.
De klokkenluiders die instaan voor het verderzetten van de traditie doen dat niet zonder trots. Klokkenluiders hechten belang aan de traditie omwillen van het rituele, het sociale of het erfgoedaspect. Samen luiden schept een band, er wordt gecommuniceerd met een bredere gemeenschap en luiders zijn er zich van bewust dat het geluid van hun klokken een auditieve brug tussen heden en verleden slaat.
Inzenders
- Roeselaarse Klokkengilde vzw
Locatie
Roeselare, Zogge en in Leuven (Keizersbergabdij)
Erfgoedregisters
Borgingsacties
Deel deze pagina
Meer weten of samenwerken?
Dit erfgoed werd toegevoegd door iemand die het een warm hart toedraagt. Wil je meer weten? Heb je een opmerking? Of zie je kansen in een samenwerking?
Werkplaats immaterieel erfgoed brengt je in contact met de inzender van deze praktijk.
Andere praktijken
Piano’s bouwen
IJs bewaren in een ijskelder
Het maken en gebruiken van de PotPots
Gerelateerde items
Bekijk alle artikels
WOL-Lab
Wist je dat veel wol vandaag helaas wordt weggegooid? Met WOL-Lab onderzoeken we samen met kinderen van 10 tot 13 jaar hoe het anders kan! In een activiteitenreeks linken we kennis en vakmanschap rond wol aan STEM in de vrije tijd en maken we kinderen bewust van de waarde van wol als duurzame grondstof. Zo worden kinderen bedenkers én makers van duurzame wolproducten.
Focus Vakmanschap
Focus Vakmanschap was een meerjarig samenwerkingsproject waarin erfgoedgemeenschappen, vakmensen, erfgoedprofessionals en een filmmaker samen onderzochten hoe film kan bijdragen aan de borging van immaterieel erfgoed.
Proeftuin: borgen met mondelinge bronnen
Hoe kan je mondelinge bronnen inzetten om immaterieel erfgoed te borgen? In deze proeftuin gaan we vanuit de praktijk van erfgoedorganisaties op zoek naar antwoorden.
De Vier Aymonszonen
Het Ros Beiaard en de vier Heemskinderen zijn alom bekend. Maar wat gebeurt er na de selectie van de Heemskinderen? Hoe word je een Heemskind en wat moet je daar allemaal voor leren? In gesprek met twee voormalige Heemskinderen ontdekten we er alles over.
Een dynamische, maatschappelijke rol voor musea
Naar aanleiding van het 'Intangible Cultural Heritage and Museums'-project, zoomden we in op musea die experimenteren met het borgen van immaterieel erfgoed. We focusten op een concrete case: de samenwerking van het MAS | Museum aan de Stroom met MAP | Mestizo Art Platform, de initiatiefnemers van het Mexicaanse herdenkingsfeest voor de doden op 'Día de los Muertos'.
Van hobby en takkelingen - Het vliegend erfgoed van de valkerij
Hoe train je een valk? En welke rol speelt een valkenier in milieubehoud en diversiteit? We gingen in gesprek met Kris Ulens, voorzitter van de Belgische Valkerij Federatie. Hij vertelde ons over de geschiedenis, de toekomst en het internationale karakter van de valkerij.
Voeg jouw erfgoed toe!
Deze website zet immaterieel erfgoed in Vlaanderen en Brussel in de kijker, in al zijn veelzijdigheid. Beoefenaars, liefhebbers, groepen en organisaties kunnen hier zelf hun erfgoedpraktijk beschrijven en delen. Ook jij!