Ga verder naar de inhoud
Afbeeldingsinformatie

Als inwoner van Heist kan ik vertellen dat carnaval hier een bijzondere tijd is. Het is een periode waarin een groot deel van de gemeenschap samenkomt. En dat doen ze al heel lang... 

Oorsprong
Het Heistse carnaval vond haar oorsprong in de visserij. Voor de vissers was de vasten een drukke periode want vlees eten was gedurende die periode verboden. Enkele dagen voor het begin van die jaarlijkse 40-daagse vasten wisselden de bemanningsleden eveneens van vaartuig. Vissers en reders legden de voorwaarden vast op café. Tijdens de vooravond van de grote vasten, de dag vòòr Aswoensdag, werd dit natuurlijk zeer uitbundig gevierd. De vissers schuimden de cafés af en dronken overal een goede pint.

Carnaval is uiteraard geëvolueerd de laatste 100 jaar. Het begint nu allemaal op 11 november om 11u11 met een plechtig moment. Op deze dag wordt het carnavalsseizoen geopend door het Hof Der Prinsen. Zij lanceren een carnavalspin en organiseren de zaterdag erop het Kapittel in zaal Ravelingen. Daarnaast start ook de kaartverkoop voor het Prinsenbal.

Prins(es) carnaval
Elk jaar wordt in Knokke-Heist een prins(es) carnaval verkozen. Deze vorst der zotten wordt verkozen op het prinsenbal, twee weken voor de zondagsstoet, en officieel aangesteld door het gemeentebestuur op de eerste dag van de carnaval 4-daagse. Die zaterdag van het carnavalsweekend krijgt de prins(es) de sleutel van de gemeente, meteen het teken van zijn officiële aanstelling. Elk jaar is het weer spannend wie tot Prins Carnaval gekroond wordt. Deze persoonlijkheid leidt de festiviteiten en wordt gezien als het symbool van het carnaval. Hoewel ik zelf nog nooit prins ben geweest, draagt het bij aan de magie van het feest. Een prins(es) die drie keer verkozen wordt, mag zichzelf keizer(in) noemen.

Van de kransneerlegging tot de poppenverbranding
Carnavalszondag begint steevast met de vissersmis gevolgd door de kransneerlegging aan het monument van de op zee gebleven vissers. Iedereen in Heist met een vissersverleden, kent iemand of heeft een familielid die ooit op zee omgekomen is. Dan is er de stoet waarbij tientallen praalwagens met hun gevolg een uitgestippeld parcours volgen. Velen hebben een klakker in de hand. Een typisch Heists symbool van carnaval dat aan de pols van iedere carnavalist hoort te bengelen. Het is een klein, houten percussie-instrument waarmee je op het ritme van de muziek kan klakkeren.

De stoet eindigt met de proclamatie om over te gaan naar verklede zotte zondag waarbij sommigen het leuk vinden een nieuw kostuum aan te doen. Maandag is er dan de voetbalwedstrijd tussen de vissers en de plakkers. Ze spelen een ludieke voetbalmatch waarbij ze de traditionele regels aan hun laars lappen. Een scheidsrechter in roze outfit leidt alles in goede banen en kan in plaats van rode, roze kaarten uitdelen. Hij krijgt de titel van "scHeistrechter". Alle spelers zijn verkleed en bespreken doorheen het jaar hoe ze de match zullen ensceneren. De plakkers stellen de personen voor die werkten op het land en de vissers de mensen die op zee hun brood verdienden. De maandagavond wordt afgesloten door sprotjesavond. Sprotjes zijn kleine haringen die gebakken worden in veel boter. Je eet ze 'uit het vuistje' in vele cafés op maandag. Omdat de vissers van Heist vroeger niet gingen uitvaren tijdens carnaval, brachten ze vaak extra vis mee. Vanuit deze traditie is op maandag een bonte, gezellige avond met vele gratis vislekkernijen ontstaan.

Dinsdagavond is er de avondstoet met vette dinsdag en de poppenverbranding. Die avondstoet is een ganse belevenis door de prachtig verlichte karren die door het centrum van Heist rijden. Tijdens de avondstoet is er ook de bekende babeluttenworp. De babelutte is een soort caramelsnoep dat goed aan de tanden blijft kleven. Elk jaar worden tijdens de babeluttenworp 3 gouden stuks gegooid die recht geven op een verrassingspakket. De poppenverbranding waarbij een manachtige pop in brand gestoken wordt, is dan weer een emotioneel moment voor velen die het einde aankondigt van hun zo geliefde carnaval. En wij sluiten hier passend af: Alaaf! Dat is dé carnavalsgroet, een handgebaar dat eruit bestaat de vingertoppen van de linkerhand naar de rechterslaap te brengen.

Inzenders

  • Thomas Hoeberigs

Locatie


  • Knokke-Heist

Trefwoorden

Deel deze pagina

Deel via mail

Meer weten of samenwerken?

Dit erfgoed werd toegevoegd door iemand die het een warm hart toedraagt. Wil je meer weten? Heb je een opmerking? Of zie je kansen in een samenwerking?

Werkplaats immaterieel erfgoed brengt je in contact met de inzender van deze praktijk.

Andere praktijken

Gerelateerde items

Bekijk alle artikels

Focus Vakmanschap

Focus Vakmanschap was een meerjarig samenwerkingsproject waarin erfgoedgemeenschappen, vakmensen, erfgoedprofessionals en een filmmaker samen onderzochten hoe film kan bijdragen aan de borging van immaterieel erfgoed.

Afbeeldingsinformatie

Proeftuin: borgen met mondelinge bronnen

Hoe kan je mondelinge bronnen inzetten om immaterieel erfgoed te borgen? In deze proeftuin gaan we vanuit de praktijk van erfgoedorganisaties op zoek naar antwoorden.  

Afbeeldingsinformatie

De Vier Aymonszonen

Het Ros Beiaard en de vier Heemskinderen zijn alom bekend. Maar wat gebeurt er na de selectie van de Heemskinderen? Hoe word je een Heemskind en wat moet je daar allemaal voor leren? In gesprek met twee voormalige Heemskinderen ontdekten we er alles over.

Het Antwerpse altaar van Dia de los Muertos in MAS
Afbeeldingsinformatie

Een dynamische, maatschap­pelijke rol voor musea

Naar aanleiding van het 'Intangible Cultural Heritage and Museums'-project, zoomden we in op musea die experimenteren met het borgen van immaterieel erfgoed. We focusten op een concrete case: de samenwerking van het MAS | Museum aan de Stroom met MAP | Mestizo Art Platform, de initiatiefnemers van het Mexicaanse herdenkingsfeest voor de doden op 'Día de los Muertos'.

Afbeeldingsinformatie

Op de koffie bij een botanicus

Wat doet een botanicus? En welke kennis en vaardigheden horen bij dat beroep, “in zekere zin een ambacht”? Dr. Piet Stoffelen van Plantentuin Meise is gespecialiseerd in koffie en legde het ons uit. Daarnaast vertelt Saddam Shkair over de tradities en rituelen die bij een kopje Syrische koffie horen.

Voeg jouw erfgoed toe!

Deze website zet immaterieel erfgoed in Vlaanderen en Brussel in de kijker, in al zijn veelzijdigheid. Beoefenaars, liefhebbers, groepen en organisaties kunnen hier zelf hun erfgoedpraktijk beschrijven en delen. Ook jij!