Het Altaar van Antwerpen oog in oog met Dia de los Muertos
Dia de los Muertos is -voornamelijk- in Mexico een bekende volkstraditie die haar roots kent in het Amerika van vóór de komst van de Europeanen. Voordat Mexico als land bestond, waren er andere naties met verschillende visies op de kosmos, met verschillende levensbeschouwingen. Zij beleefden een totaal andere relatie tussen leven en dood dan de relatie die wij hier in België kennen.
Deze tradities hebben een impact op de manier waarop ze ook vandaag de doden herdenken. In België herdenken we de doden ook, maar het verschil is dat je in de Latijns-Amerikaanse traditie niet alleen de herinnering aan de persoon hebt, maar dat je de persoon ook kan oproepen. Voor één dag in het jaar kan je iemand die niet meer bij jou is terug oproepen om even samen te zijn. Dat is een minder traumatische manier om aan verlies te denken, want het ergste aan verlies is dat het definitief is. Als je iemand mist of nodig hebt, is het is beter om te denken dat die minstens één keer in het jaar terug aanwezig kan zijn.
Je roept de persoon terug op, door het creëren van een altaar met objecten van die persoon, met dingen die die persoon graag had, of zelfs dingen waarvan je denkt dat die persoon ze graag gehad zou hebben. Zo leven oudere tradities en verhalen ook in ons voort.
Het is goed om een tool zoals een altaar te hebben om bewust terug met de eerdere generaties te kunnen communiceren. Het helpt ons om voeling te houden met de eigen roots, die te maken hebben met de eigen familietradities, de eigen thuistradities.
ALTAAR van Antwerpen
In 2011 begonnen we met het Altaar van Antwerpen, dat jaar na jaar groeit en sinds 2017 deel uitmaakt van de permanente collectie van MAS.
Het Altaar van Antwerpen is een interactieve installatie van Mestizo Arts Platform (MAP) in het MAS. Het is een reflectiepunt in de stad over hoe we met verlies omgaan. Het is geïnspireerd door de precolumbiaanse relatie met de dood van de oorspronkelijke volkeren van Amerika. Wat het Altaar bijzonder maakt is dat het niet alleen de mogelijkheid biedt om verloren herinneringen, gevoelens en bijzondere mensen te herdenken. Het is daarnaast ook een manier om deze mensen, momenten of gevoelens op te roepen en te merken dat ze nog altijd met ons verbonden zijn. Het gaat niet alleen over verbinding met mensen die gestorven zijn, maar ook over de connectie met het verleden, met wie je zelf was en met wat verloren is gegaan doorheen de tijd.
Het altaar is gemaakt om te veranderen.
Net als het leven, is het Altaar eclectisch en elk jaar anders; een kleurrijk organisme, dat elk jaar door een andere kunstenaar met een nieuwe betekenislaag wordt aangevuld. Het altaar biedt een uitdaging voor het museum van de toekomst: hoe bewaar je iets dat niet te bewaren valt, iets dat verandert?
Elk jaar vraagt Mestizo Arts Platform, als curator van het Altaar van Antwerpen, één of meerdere kunstenaars om een nieuwe laag toe te voegen aan deze eclectische installatie.
Elk jaar staat het Altaar oog in oog met het traditionele Altaar - opgezet door de Ambassade van Mexico en onderdeel van de Latijns-Amerikaanse populaire cultuur – en met de collectie Paul en Dora Janssen-Arts, waarbij ze telkens een spiegel vormt, een ander narratief biedt.
Elk jaar is er tegelijkertijd voor bezoekers de mogelijkheid om via workshops of acties aan het Altaar deel te nemen. Zo blijft het jaarlijks groeien en is het Altaar een levend museumstuk, waarrond een levendige en evoluerende traditie plaatsvindt.
Het Altaar werd in 2019 door de Vlaams minister van Cultuur genomineerd als één van de acht voorbeelden die opgenomen worden op het Register van inspirerende voorbeelden voor het borgen van immaterieel erfgoed.
Inzenders
- Gerardo Salinas
- Mestizo Arts Platform (MAP)
Locatie
-
Hanzestedenplaats 1
2000 Antwerpen
Periode
Themadomein
Borgingsacties
Deel deze pagina
Meer weten of samenwerken?
Dit erfgoed werd toegevoegd door iemand die het een warm hart toedraagt. Wil je meer weten? Heb je een opmerking? Of zie je kansen in een samenwerking?
Werkplaats immaterieel erfgoed brengt je in contact met de inzender van deze praktijk.
Andere praktijken
Steltenlopen in Merchtem
Processie van Plaisance
Het blokdrukken van behang
't Peirtje van 't Keur
Gerelateerde items
Bekijk alle artikels
Focus Vakmanschap
Focus Vakmanschap was een meerjarig samenwerkingsproject waarin erfgoedgemeenschappen, vakmensen, erfgoedprofessionals en een filmmaker samen onderzochten hoe film kan bijdragen aan de borging van immaterieel erfgoed.
Proeftuin: borgen met mondelinge bronnen
Hoe kan je mondelinge bronnen inzetten om immaterieel erfgoed te borgen? In deze proeftuin gaan we vanuit de praktijk van erfgoedorganisaties op zoek naar antwoorden.
De Vier Aymonszonen
Het Ros Beiaard en de vier Heemskinderen zijn alom bekend. Maar wat gebeurt er na de selectie van de Heemskinderen? Hoe word je een Heemskind en wat moet je daar allemaal voor leren? In gesprek met twee voormalige Heemskinderen ontdekten we er alles over.
Een dynamische, maatschappelijke rol voor musea
Naar aanleiding van het 'Intangible Cultural Heritage and Museums'-project, zoomden we in op musea die experimenteren met het borgen van immaterieel erfgoed. We focusten op een concrete case: de samenwerking van het MAS | Museum aan de Stroom met MAP | Mestizo Art Platform, de initiatiefnemers van het Mexicaanse herdenkingsfeest voor de doden op 'Día de los Muertos'.
Voeg jouw erfgoed toe!
Deze website zet immaterieel erfgoed in Vlaanderen en Brussel in de kijker, in al zijn veelzijdigheid. Beoefenaars, liefhebbers, groepen en organisaties kunnen hier zelf hun erfgoedpraktijk beschrijven en delen. Ook jij!