Het verdelen en eten van Pèèrdskeutele in Eisden-Dorp
“Ne pèèrdskeutel veur ’n assekruuske” op Aswoensdag
In Eisden-Dorp krijgen kerkgangers die op Aswoensdag om 14 uur in de kerk een askruisje halen, na de mis een krentenbroodje – ‘ne pèèrdskeutel’ – van Pèèrdskeutele Pier.
Het is een gebruik dat teruggaat tot het einde van de 19de eeuw. Toen baatte Pieter-Joannes ‘Pier' Ramakers samen met zijn broer Koèb een boerderij uit in de Langstraat. Hij pachtte het ‘Kerkelèndje’, een stuk land langs de Kerkfabriek. Maar dat stuk land was niet bijzonder groot of vruchtbaar, doordat het te vochtig en te zuur was. Hierdoor moest Pier geen pachtvergoeding betalen voor dat stukje land, maar wel een tegenprestatie leveren van de Kerkfabriek. Dat was in die tijd normaal. Pier moest daarom elk jaar op Aswoensdag de kinderen die een askruisje droegen, ‘een van tarwemeel gebakken broodje ter grootte van eener paardevijg' schenken. Pier Ramakers zat dus op Aswoensdag achter de poort op de binnenkoer van zijn erf met een mand vol krentenbroodjes. Dat deed hij gehuld in een lange zwarte jas en met zwarte hoed over zijn schouderlange, grijze haren.
Het hoofdingrediënt is een broodje met krenten erin. Krenten en suiker waren ingrediënten die gebruikt werden bij feestelijke gelegenheden, bijvoorbeeld bij de kermis. De krentenbollen die Pier uitdeelde leken (qua grootte en vorm) op een pèèrdskeutel (ofwel een paardenkeutel). Vandaar de naam die gegeven wordt aan de lekkernij.
Na het overlijden van Pier is de traditie even gestopt. Maar enkele dorpsbewoners gingen in de jaren vijftig op Aswoensdag weer ‘pèèrdskeutelen' uitdelen (in het juiste kostuum). Zo werd een oud gebruik nieuw leven ingeblazen en vormt het eveneens een mooie afsluiting van carnaval. Stichting Erfgoed Eisden zorgt er mee voor dat tot op heden krentenbroodjes, of pèèrdskeutele, uitgedeeld worden op aswoensdag in Eisden-Dorp.
*Deze inzending kadert binnen het project Beleving 100. levende gebruiken en tradities in Limburg. Een initiatief van het Limburgs Volkskundig Genootschap, in samenwerking met ECRU Erfgoed en Erfgoed Haspengouw, Werkplaats immaterieel erfgoed, Openluchtmuseum Bokrijk, Heemkring Vaart, Haspengouw. TV vzw, Academie voor streekgebonden Gastronomie en AVANSA-Limburg.
Inzenders
- Michel Meulemans & Johann Kohlbacher
- Stichting Erfgoed Eisden
Locatie
-
3630 Eisden
Periode
Themadomeinen
Trefwoorden
Deel deze pagina
Meer weten of samenwerken?
Dit erfgoed werd toegevoegd door iemand die het een warm hart toedraagt. Wil je meer weten? Heb je een opmerking? Of zie je kansen in een samenwerking?
Werkplaats immaterieel erfgoed brengt je in contact met de inzender van deze praktijk.
Andere praktijken
Allerheiligenbegankenis in Diest
Het rijden met traditionele aanspanning
Soefidansen in Brussel
Italiaans vers pastadeeg maken met de hand
Gerelateerde items
Bekijk alle artikels
Focus Vakmanschap
Focus Vakmanschap was een meerjarig samenwerkingsproject waarin erfgoedgemeenschappen, vakmensen, erfgoedprofessionals en een filmmaker samen onderzochten hoe film kan bijdragen aan de borging van immaterieel erfgoed.
Proeftuin: borgen met mondelinge bronnen
Hoe kan je mondelinge bronnen inzetten om immaterieel erfgoed te borgen? In deze proeftuin gaan we vanuit de praktijk van erfgoedorganisaties op zoek naar antwoorden.
De Vier Aymonszonen
Het Ros Beiaard en de vier Heemskinderen zijn alom bekend. Maar wat gebeurt er na de selectie van de Heemskinderen? Hoe word je een Heemskind en wat moet je daar allemaal voor leren? In gesprek met twee voormalige Heemskinderen ontdekten we er alles over.
Een dynamische, maatschappelijke rol voor musea
Naar aanleiding van het 'Intangible Cultural Heritage and Museums'-project, zoomden we in op musea die experimenteren met het borgen van immaterieel erfgoed. We focusten op een concrete case: de samenwerking van het MAS | Museum aan de Stroom met MAP | Mestizo Art Platform, de initiatiefnemers van het Mexicaanse herdenkingsfeest voor de doden op 'Día de los Muertos'.
Op de koffie bij een botanicus
Wat doet een botanicus? En welke kennis en vaardigheden horen bij dat beroep, “in zekere zin een ambacht”? Dr. Piet Stoffelen van Plantentuin Meise is gespecialiseerd in koffie en legde het ons uit. Daarnaast vertelt Saddam Shkair over de tradities en rituelen die bij een kopje Syrische koffie horen.
Van hobby en takkelingen - Het vliegend erfgoed van de valkerij
Hoe train je een valk? En welke rol speelt een valkenier in milieubehoud en diversiteit? We gingen in gesprek met Kris Ulens, voorzitter van de Belgische Valkerij Federatie. Hij vertelde ons over de geschiedenis, de toekomst en het internationale karakter van de valkerij.
Voeg jouw erfgoed toe!
Deze website zet immaterieel erfgoed in Vlaanderen en Brussel in de kijker, in al zijn veelzijdigheid. Beoefenaars, liefhebbers, groepen en organisaties kunnen hier zelf hun erfgoedpraktijk beschrijven en delen. Ook jij!