Het zingen van traditionele Nederlandstalige kerstliederen
Het kerstverhaal is een thema dat in de loop der eeuwen vaak aan bod kwam in verschillende kunstvormen (zang, toneel,…).
Getuige hiervan zijn de talrijke kerstliederen die werden opgetekend in de liedboeken van pioniers-verzamelaars van het Vlaamse volkslied zoals F. Van Duyse, J.Fr. Willems, J. Bols, A. Lootens en J.M.E Feys, L. Lambechts, T. Peeters, A. Blyau en M. Tasseel, E. De Coossemaker.
Deze liederen maakten deel uit van de volksliederen die in die periode vaak de enige muziekvorm was voor een groot deel van de bevolking.
Het is verrassend vast te stellen dat het Vlaamse kerstrepertoire (hoogtepunt in de 19e eeuw – romantiek) een grote rijkdom aan volkse liederen omvat. Dat zijn bijvoorbeeld minder bekende liederen zoals ‘De Vlucht naar Egypten’ en ‘Het Viel een Hemels Dauwe’ (Souterliedekens psalm 54), maar ook bekendere kerstliederen, zoals ‘Nu zijt Wellekome’ (oud Nederlands lied 17° eeuw) of ‘Suza Nina’ (van A. Preud'homme) dat vaak samen gezongen wordt met 'Stille Nacht'. De liedteksten geven ook de tijdgeest aan waarin ze tot stand kwamen. Bijvoorbeeld in het kerstlied ‘De vlucht naar Egypten‘ (uit ‘Chants populaires Flamands’ van A. Lootens en J.M.E. Feys) wordt het verhaal van de kindermoord door Herodes verteld.
Strofe 3 – Maria was nog maar verdwenen
als Herodes den akkerman zag staan.
Hebt gij mijn vriend
Een vrouw en een kind (bis)
Onder de weg zien passeren, mijn vriend
Verklaar mij op eed van ‘t geen dat gij weet.
Door een akkerman in het verhaal te introduceren, spreekt dit direct aan bij het overgrote deel van de bevolking die destijds op het veld arbeid verrichtte.
Met de secularisering van onze samenleving dreigt het (volkse) kerstlied en de bijbehorende tradities te verdwijnen, zoals bijvoorbeeld het uitvoeren van het (kinder)kerstspel/toneel met de uitbeelding van het kerstverhaal (bijvoorbeeld ‘Waar de sterre bleef stille staan’ van F Timmermans).
Een buitengewone kunde om deze liederen te zingen is niet nodig. Het zijn volkse liederen die in het algemeen door zowat iedereen kunnen worden meegezongen.
Het Soetekoor borgt deze traditie door zelf de kerstliederen te zingen (in Zandbergen) tijdens de kerstperiode en niet de anderstalige kerstliederen (bijvoorbeeld Engelstalige) die vaak aan bod komen. Het koor betrekt kinderen (lager onderwijs) van de plaatselijke scholen bij de uitvoering van enkele liederen. De jeugd met deze liederen in contact brengen heeft zowel een geschiedkundige als een muzikale meerwaarde. Het ligt in de bedoeling deze rijkdom door te geven aan de komende generaties, zodoende dat zij op het kerstgebeuren ook een andere kijk hebben dan de te vaak louter commerciële context hierrond.
Afbeelding: partituur van "Nu zijt Wellekome" - een kerstlied uit de 17e eeuw
Inzenders
- Luc Van der Haegen
- Soetekoor
Locatie
-
Kerk, dorpsplein
9506 Zandbergen (Geraardsbergen)
Periode
Trefwoorden
Deel deze pagina
Meer weten of samenwerken?
Dit erfgoed werd toegevoegd door iemand die het een warm hart toedraagt. Wil je meer weten? Heb je een opmerking? Of zie je kansen in een samenwerking?
Werkplaats immaterieel erfgoed brengt je in contact met de inzender van deze praktijk.
Andere praktijken
Koffie met popcorn
Piano’s bouwen
Yezidi huwelijk
Het maken en gebruiken van de PotPots
Dabke dansen in Brussel centrum
Gerelateerde items
Bekijk alle artikels
Focus Vakmanschap
Focus Vakmanschap was een meerjarig samenwerkingsproject waarin erfgoedgemeenschappen, vakmensen, erfgoedprofessionals en een filmmaker samen onderzochten hoe film kan bijdragen aan de borging van immaterieel erfgoed.
Proeftuin: borgen met mondelinge bronnen
Hoe kan je mondelinge bronnen inzetten om immaterieel erfgoed te borgen? In deze proeftuin gaan we vanuit de praktijk van erfgoedorganisaties op zoek naar antwoorden.
De Vier Aymonszonen
Het Ros Beiaard en de vier Heemskinderen zijn alom bekend. Maar wat gebeurt er na de selectie van de Heemskinderen? Hoe word je een Heemskind en wat moet je daar allemaal voor leren? In gesprek met twee voormalige Heemskinderen ontdekten we er alles over.
Een dynamische, maatschappelijke rol voor musea
Naar aanleiding van het 'Intangible Cultural Heritage and Museums'-project, zoomden we in op musea die experimenteren met het borgen van immaterieel erfgoed. We focusten op een concrete case: de samenwerking van het MAS | Museum aan de Stroom met MAP | Mestizo Art Platform, de initiatiefnemers van het Mexicaanse herdenkingsfeest voor de doden op 'Día de los Muertos'.
Voeg jouw erfgoed toe!
Deze website zet immaterieel erfgoed in Vlaanderen en Brussel in de kijker, in al zijn veelzijdigheid. Beoefenaars, liefhebbers, groepen en organisaties kunnen hier zelf hun erfgoedpraktijk beschrijven en delen. Ook jij!