De Scute houdt het vis­sers­ver­le­den van Blan­ken­ber­ge levend

Wat begon als engagement van enthousiaste liefhebbers, groeide uit tot een krachtige erfgoedpraktijk waarin kennis, samenwerking en trots op maritiem erfgoed centraal staan. Het initiatief werd genomineerd voor het Register van Inspirerende Voorbeelden voor het borgen van immaterieel erfgoed, en door de Vlaamse minister van Cultuur voor drie jaar op het Register geplaatst.

Wat & Hoe?

Een maritieme ambassadeur van Blankenberge 

De Scute vzw wil het vissersverleden van Blankenberge instandhouden en herwaarderen. Met een unieke replica van de authentieke Blankenbergse schuit B1 St. Pieter en de garnaalkotter B72 Jacqueline-Denise is De Scute uitgegroeid tot een maritieme ambassadeur van de stad. De schepen zijn zichtbaar aanwezig op grote maritieme evenementen aan de kust, in Vlaanderen en in de buurlanden. 

Op de maritieme site aan het Bevrijdingsplein kunnen bezoekers terecht in het vernieuwde Scutemuseum, waar ze kennismaken met de vissersgeschiedenis van Blankenberge en het leven op zee. 

Vrijwilligers spelen een centrale rol in het borgen van dit immaterieel erfgoed. De Scute toont hoe erfgoed mensen samenbrengt en hoe een vrijwilligersorganisatie professioneel kan werken. De grote gedrevenheid van de vrijwilligers blijkt uit de vele acties en samenwerkingen, die sterke linken leggen met ander immaterieel erfgoed, zoals havenfeesten en zeewijdingen. 

Waarin zit de kracht van je initiatief?

De kracht van De Scute zit in het verankeren van het Blankenbergse visserijerfgoed in het heden. De vereniging vertrekt vanuit een duidelijke overtuiging: ‘Wie zijn geschiedenis verwaarloost, hypothekeert zijn toekomst.’ Erfgoed biedt houvast, en De Scute maakt de geschiedenis van de bloeiende visserij in Blankenberge tastbaar en beleefbaar. 

Door verdwenen scheepstypes te bouwen en te restaureren en ze opnieuw te laten varen, houden we niet alleen het varend erfgoed levend, maar ook de kennis van houten scheepsbouw en historisch varen. We zijn zichtbaar aanwezig op maritieme evenementen langs de kust waar de grote publieke opkomst aantoont dat dit erfgoed leeft. 

De vereniging groeide uit tot een sterke troef van Blankenberge. We werken nauw samen met het stadsbestuur, de diensten cultuur en evenementen, de folkloregroepen de Vrije Visscherye en de Korre, het Blankenbergs Shantykoor, de Yachtclubs, het Belle Epoque Centrum en andere partners. Die samenwerking zorgt voor een breed draagvlak en een stevige verankering in de stad en de regio. 

Tegelijk zijn we een hechte vrijwilligersorganisatie. De Scute brengt geëngageerde mensen samen rond een waardevol project, met heldere doelstellingen, een duidelijke coördinatie en ondersteuning door een professionele scheepsbouwer. Iedereen draagt bij vanuit zijn eigen expertise. Dankzij de open-deur-werking, waarbij bezoekers welkom zijn op de werf, ontstaan nieuwe ontmoetingen en instroom van vrijwilligers. Zo verbinden we erfgoedzorg met sociale samenhang, betrokkenheid en een warm groepsgevoel. 

Wat is je gouden raad voor anderen?

Zorg voor zichtbaarheid. Maak je initiatief bekend via sociale media, een duidelijke website en contacten met de pers. Werk lokaal samen en verruim je netwerk via koepelorganisaties zoals FARO, Herita en – in ons geval – Kusterfgoed. Zo bereik je makkelijker nieuwe mensen. 

Werk met een heldere structuur. Formuleer duidelijke doelstellingen, plan beslissingsmomenten en bouw een groep uit met een gedeelde visie. Dat zorgt voor vertrouwen en continuïteit. 

Investeer in je groep. Ga samen op stap, bezoek gelijkaardige initiatieven en zorg ook voor leuke informele momenten. Wanneer vrijwilligers zich gewaardeerd voelen en hun inzet zinvol ervaren, blijft een erfgoedpraktijk duurzaam verder bestaan.  

Onderneem je nog andere acties waar je trots op bent? Of heb je plannen voor andere acties waar je naar uitkijkt?

De Scute heeft een druk werkjaar voor de boeg. In mei start het vaarseizoen met de havenfeesten in Blankenberge. Daarna volgen grote maritieme evenementen zoals Oostende voor Anker, de zeezegeningen in Wenduine en Blankenberge en toeristische evenementen zoals de Maatjes- en Paravangfeesten. We organiseren ook zeetochten met opstappers en varen met onze schepen naar evenementen in Nederland en Frankrijk. 

Het vernieuwde museum is het hele jaar door op afspraak te bezoeken. En vanaf het najaar bouwen we verder aan een nieuw schip: de garnaalkotter Sainte Yvonne. 

Tegelijk kijken we vooruit. De verjonging van de vereniging is een belangrijke uitdaging. Via activiteiten die jongeren aanspreken, zoals zeilreizen en grote evenementen, willen we nieuwe vrijwilligers warm maken. Jongeren krijgen de ruimte om een eigen groep te vormen, gesteund door de ervaring en kennis van de oudere leden. 

Met elke tocht, elk bezoek en elke nieuwe vrijwilliger vaart De Scute verder richting toekomst. 

Over de gesprekspartner

Frank Panesi, voorzitter De Scute vzw