Taalkabaal: een zomer vol taal én reu­zen­cul­tuur

Tijdens zomerkamp Taalkabaal vormen reuzen en stoeten uit de regio de inspiratie. De reuzendag is het hoogtepunt: een moment van ontmoeting, uitwisseling en creativiteit, waar bruggen ontstaan tussen hun eigen verhalen en lokale gebruiken. Daarom plaatste de Vlaamse minister van Cultuur het initiatief in 2026 voor drie jaar op het Register van Inspirerende Voorbeelden voor het borgen van immaterieel erfgoed.

Wat & hoe

Taalkabaal organiseert zomerkampen voor anderstalige kinderen en jongeren uit Dendermonde, Lebbeke en Buggenhout. In een warme en speelse sfeer oefenen ze hun Nederlands. Concreet wisselt het kamp taalonderwijs af met bijvoorbeeld percussie en circusactiviteiten. In 2025 kreeg het kamp een extra erfgoedaccent met de reuzencultuur. Tijdens een themadag maakten de deelnemers kennis met reuzen uit de regio: ze dansten samen en gingen creatief aan de slag. Voor velen was dat een eerste ontmoeting met dit immaterieel erfgoed. Op dat elan bouwt het initiatief verder.

De reuzendag groeide uit tot een mooi moment van uitwisseling. De kinderen en jongeren deelden verhalen over hun eigen cultuur, met maskers, kostuums en feesten. Zo kwamen de nodige prikkels naar boven om daar nadien mee aan de slag te gaan tijdens de workshops.

Taalkabaal toont hoe immaterieel erfgoed kan bijdragen aan een warme en inclusieve samenleving. Het maakt duidelijk dat integratie meer is dan taal leren alleen. Door kinderen en jongeren actief te betrekken bij de reuzencultuur, groeit verbondenheid. Zo ontmoeten mensen elkaar, delen ze tradities en voelen de kinderen en jongeren zich welkom en thuis.

Waarin zit de kracht van dit initiatief?

Wat deze praktijk zo mooi maakt, is dat we taal, erfgoed en ontmoeting op een natuurlijke manier verbinden. Zo leren kinderen en jongeren de reuzencultuur niet alleen kennen, ze geven er zelf mee vorm aan. We laten hen meebouwen. Zo wordt die reuzencultuur geen verhaal van “de anderen”, maar iets waar ook de deelnemers van Taalkabaal bij horen. Ook voor de reuzenverenigingen geeft het voldoening om hun praktijk te delen met mensen die ze zelf anders maar moeilijk bereiken. 

Wat is jullie gouden raad voor anderen?

Het klinkt wat cliché, maar samenwerken loont. Taalkabaal is daar een goed voorbeeld van. Het taalkamp is het resultaat van intergemeentelijke samenwerking tussen Dendermonde, Buggenhout en Lebbeke. Daarnaast is er nauwe samenwerking tussen verschillende diensten en organisaties.

Vanuit het reguliere onderwijs helpen leerkrachten vrijwillig mee. De OKAN-leerkrachten zijn een onmisbare partner. Ze leiden de doelgroep toe en stellen klaslokalen ter beschikking. Erfgoedcel Dijk92 nam in eerste instantie de workshops voor haar rekening, in samenwerking met Bamm. Ook bracht ze mensen uit de praktijk én hun reuzen tot bij de kinderen. Zo groeide een klassiek taalkamp uit tot een plek van kruisbestuiving. 

We merken ook dat je moet gaan waar de mensen zijn. We houden de drempel zo laag mogelijk: het hele kamp is gratis en we voorzien busvervoer voor wie verder dan 3 kilometer van het kamp woont.

Communicatie is soms een grote drempel. We bellen ingeschreven gezinnen op. Krijgen we hen niet te pakken, dan plannen we een huisbezoek. 

Kortom, door betrokkenheid vanuit verschillende hoeken werken we samen aan een warme en inclusieve toekomst.

Kijken jullie uit naar andere acties?

We geven Taalkabaal tot minstens 2030 elk jaar een reuzentintje. Dan paradeert hopelijk ook een echte Taalkabaal-reus in de Rosse Buurtenstoet. Die reuzenparade met vertegenwoordigers uit alle Dendermondse wijken trekt uit in aanloop naar de Ros Beiaardommegang van 2030. Zo werken we samen naar een duidelijk doel toe. We hopen dan ook dat iedereen die ooit deelnam aan Taalkabaal komt kijken.

Intussen blijft het proces achter Taalkabaal zichtbaar in Stadsmuseum Dendermonde. Een plekje voor het project is bijna klaar en zal in de komende jaren alleen maar verder groeien. Bezoekers kunnen er beelden van het kamp bekijken, samen met een kartonnen versie van reus Marjaas, die ook al meedeed aan Taalkabaal. Het hoekje krijgt ook een tapijt met tekeningen van de kinderen. Daarop staan hun ideeën over reuzen: hoe groot ze zijn, of ze hoorns of een hoed hebben, superkrachten, rare schoenen, of een knuffelbare buik. Samen vormen die tekeningen een soort ontwerpcollectie: een reuzenwereld door kinderogen.

Tot slot zien we kansen om de formule van Taalkabaal uit te breiden naar een volwassen publiek. Met immaterieel erfgoed als inspiratie kan het sociaal-artistieke van Taalkabaal ook daar als springplank dienen, bijvoorbeeld binnen een inburgeringstraject. 

Michiel Dejonckheere, consulent communicatie en projectwerking bij Erfgoedcel Dijk92, en Laurens De Nil, Intergemeentelijk Deskundige Integratie Dendermonde Lebbeke Buggenhout