Rol van Vlaamse ngo's binnen UNESCO 2003 Conventie versterkt

Met de accreditaties van CEMPER en Histories vzw formaliseerde de Algemene Vergadering de eerdere aanbeveling van het Intergouvernementeel Comité. Daar werden eind 2025 ook de vierjaarlijkse activiteitenrapporten behandeld van eerder geaccrediteerde ngo's. Voor Werkplaats immaterieel erfgoed en Openluchtmuseum Bokrijk werd beslist hun accreditatie als adviserende ngo bij de UNESCO 2003 Conventie voort te zetten.

Vlaanderen is hiermee sterk vertegenwoordigd binnen het internationale netwerk van ngo's dat de uitvoering van de UNESCO 2003 Conventie ondersteunt.

Sinds de goedkeuring van de UNESCO 2003 Conventie voor het borgen van immaterieel erfgoed in 2003 groeide het verdrag uit tot een van de meest breed gedragen UNESCO-conventies. Vandaag zijn er 185 lidstaten aangesloten. Samen engageren zij zich om immaterieel erfgoed zichtbaar te maken, te borgen en door te geven aan toekomstige generaties.

De Conventie vertrekt vanuit een eenvoudige maar krachtige visie: immaterieel cultureel erfgoed leeft dankzij mensen. Het zijn erfgoedgemeenschappen die tradities, vakmanschap, podiumkunsten, rituelen, feesten, sociale praktijken en kennis over natuur en ambachten levend houden en telkens opnieuw betekenis geven.

Internationale samenwerking staat daarbij centraal. De Conventie wil niet alleen immaterieel cultureel erfgoed zichtbaar maken, maar vooral gemeenschappen ondersteunen in het duurzaam borgen ervan, met respect voor culturele diversiteit, mensenrechten en duurzame ontwikkeling.

België ratificeerde de Conventie in 2006. Sinds de uitvoering ervan in Vlaanderen vanaf 2008 werd een breed beleid uitgebouwd rond het borgen van immaterieel cultureel erfgoed.

Dat resulteerde onder meer in de Inventaris Vlaanderen voor het immaterieel cultureel erfgoed, het Register van inspirerende borgingspraktijken, de meester-leerlingtrajecten voor het doorgeven van vakmanschap en een uitgebreid netwerk van erfgoedgemeenschappen, erfgoedcellen, musea, archieven, expertisecentra en andere partners. Vandaag telt Vlaanderen 78 inventariselementen en 15 praktijken op de UNESCO-Lijsten van immaterieel cultureel erfgoed.

Naast de tien geaccrediteerde ngo's beschikt Vlaanderen bovendien over twee erkende UNESCO-facilitatoren en een UNESCO-leerstoel rond het borgen van immaterieel cultureel erfgoed aan de Vrije Universiteit Brussel. Via het Vlaamse UNESCO Trustfonds draagt Vlaanderen ook internationaal bij aan de ontwikkeling van expertise en capaciteitsopbouw rond immaterieel cultureel erfgoed. En uiteraard is er ook de recente ontwikkeling van FLAME als Europees Centrum voor immaterieel erfgoed waarvan de kandidatuur loopt om als UNESCO Categorie 2 Centrum te werken vanaf 2028.

De nieuwe accreditaties van CEMPER en Histories vzw bevestigen de kwaliteit en de internationale uitstraling van de Vlaamse expertise rond immaterieel cultureel erfgoed. Ze versterken de bijdrage van Vlaanderen aan de uitvoering van de UNESCO 2003 Conventie en bieden beide organisaties de mogelijkheid om hun kennis en ervaring ook internationaal in te zetten.

Samen met erfgoedgemeenschappen, erfgoedcellen, musea, archieven, expertisecentra en vele andere partners blijven de Vlaamse geaccrediteerde ngo's bouwen aan een toekomst waarin immaterieel cultureel erfgoed niet alleen wordt erkend, maar vooral levend wordt gehouden, gedeeld en doorgegeven.