Ga verder naar de inhoud
Afbeeldingsinformatie
Home Kennisbank Kennisdossier: Beleid rond immaterieel erfgoed bij UNESCO

Ken­nis­dossier: Beleid rond immaterieel erfgoed bij UNESCO

In dit dossier vind je meer informatie en duiding over de UNESCO 2003 Conventie en het beleid rond immaterieel erfgoed bij UNESCO.

Algemene informatie

Auteur

Britt Delannoy

Laatst aangepast

27.08.2026

Publicatiedatum

2026

Wegwijs - UNESCO 2003 Conventie

In 2003 riep UNESCO een conventie in het leven om immaterieel erfgoed voor het voetlicht te brengen en de rijke diversiteit van dit levende erfgoed wereldwijd te helpen borgen. UNESCO onderstreept het belang van dit erfgoed, als uiting van de menselijke creativiteit, culturele diversiteit en in het licht van duurzame ontwikkeling. Na de Werelderfgoedconventie (sinds 1972) verbreedde de komst van de UNESCO 2003 Conventie voor het borgen van immaterieel cultureel erfgoed het internationale begrip van het erfgoed van de mensheid.

2003 Conventie voor het borgen van immaterieel cultureel erfgoed

Immaterieel erfgoed wordt er als volgt gedefinieerd: 

“de praktijken, voorstellingen, uitdrukkingen, kennis, vaardigheden – met inbegrip van de bijbehorende instrumenten, voorwerpen, artefacten en culturele ruimtes – die gemeenschappen, groepen en, in sommige gevallen, individuen erkennen als deel van hun cultureel erfgoed. Dit immaterieel cultureel erfgoed, dat van generatie op generatie wordt overgeleverd, wordt voortdurend opnieuw gecreëerd door gemeenschappen en groepen in reactie op hun omgeving, hun interactie met de natuur en hun geschiedenis en geeft hun een gevoel van identiteit en continuïteit; hierdoor wordt het respect voor culturele diversiteit en menselijke creativiteit bevorderd.” 

Voor de toepassing van deze Conventie wordt uitsluitend immaterieel erfgoed in aanmerking genomen dat verenigbaar is met bestaande internationale instrumenten op het gebied van mensenrechten en met de vereisten van wederzijds respect tussen gemeenschappen.

Witteren
Afbeeldingsinformatie

De immaterieel-erf­goed­do­mei­nen en sa­fe­gu­ar­ding (borgen) in de UNESCO 2003 Conventie

In de UNECO 2003 Conventie worden vijf brede immaterieel-erfgoeddomeinen benoemd. Daarnaast focust deze Conventie op het borgen (safeguarding) van immaterieel erfgoed. 

Afbeeldingsinformatie

Ope­ra­ti­o­ne­le Richtlijnen

De tekst van de UNESCO 2003 Conventie gaat vergezeld van een reeks Operationele Richtlijnen. Deze richtlijnen functioneren als praktische handleiding bij de UNESCO 2003 Conventie. Ze helpen de lidstaten en andere actoren om de Conventie effectief in de praktijk te brengen. 

Afbeeldingsinformatie

Ethische Principes

UNESCO realiseerde in 2015 een ethisch kader, aan de hand van 12 Ethische Principes, om te werken met gemeenschappen, groepen en individuen bij het borgen van immaterieel erfgoed. 

Afbeeldingsinformatie

Overall Results Framework

In 2018 lanceerde UNESCO een Overall Results Framework (ORF) als een gezamenlijk kader om de impact van de 2003 Conventie wereldwijd te monitoren. 

Afbeeldingsinformatie

Lijsten en fonds van de 2003 Conventie

Via drie internationale lijsten en een fonds ondersteunt de UNESCO 2003 Conventie lidstaten bij het borgen van immaterieel erfgoed.

Afbeeldingsinformatie

De werking en rol van UNESCO 2003 organen

Binnen het kader van deze Conventie zetten verschillende organen zich in voor het duurzaam borgen van immaterieel erfgoed.

Afbeeldingsinformatie

Rol van sta­ke­hol­ders en part­ner­schap­pen

Stakeholders en partnerschappen zijn van groeiend belang in de ontwikkeling en realisatie van de doelen van de 2003 Conventie. Doorheen de tijd werden diverse netwerken uitgebouwd.

Afbeeldingsinformatie

Capacity building

Binnen haar mandaat vervult UNESCO vijf cruciale functies, waaronder capacity building. Door wereldwijd kennis, vaardigheden en instrumenten uit te wisselen, worden lidstaten, organisaties en gemeenschappen versterkt bij het duurzaam borgen van immaterieel erfgoed.

Afbeeldingsinformatie

Actuele ont­wik­ke­lin­gen: The Culture Goal en een meer integrale werking

Doorheen de jaren ontplooide de Conventie zich steeds meer naar de brede samenleving, waarbij de linken tussen immaterieel erfgoed, samenleving en duurzaamheid sterk in de verf komen te staan.

Afbeeldingsinformatie

17 oktober - In­ter­na­ti­o­na­le Dag van het Immaterieel Cultureel Erfgoed

Sinds 2024 riep UNESCO 17 oktober uit tot Internationale Dag van het Immaterieel Cultureel Erfgoed. Deze symbolische datum verwijst naar de dag, in 2003, dat de Algemene Vergadering van UNESCO de Conventie voor het borgen van immaterieel cultureel erfgoed aannam. Over heel de wereld, ook in Vlaanderen, wordt die dag de diversiteit en rijkdom van immaterieel erfgoed extra in de bloemetjes gezet.

Actueel

Groepsfoto op UNESCO-vergadering
Afbeeldingsinformatie

Rol van Vlaamse ngo's binnen UNESCO 2003 Conventie versterkt

1 augustus 2026

Tijdens de 11e Algemene Vergadering van de UNESCO 2003 Conventie voor de borging van het immaterieel cultureel erfgoed, op 17 en 18 juni 2026 in Parijs, werden CEMPER en Histories vzw officieel geaccrediteerd als ngo's met een adviserende rol bij de Conventie. Met de accreditatie telt Vlaanderen opnieuw acht geaccrediteerde ngo's bij de UNESCO 2003 Conventie.

Andere artikelen

Ken­nis­dos­sier: beleid rond immaterieel erfgoed in Vlaanderen

Beleid Vlaamse overheid Dossier
26 juni 2026

Ken­nis­dos­sier: borgen via erf­goed­func­ties

Archief Erfgoedbibliotheek Dossier
26 juni 2026

Ken­nis­dos­sier: toerisme

Toerisme Economie Dossier
14 juli 2026