Kennisdossier: Beleid rond immaterieel erfgoed bij UNESCO
In dit dossier vind je meer informatie en duiding over de UNESCO 2003 Conventie en het beleid rond immaterieel erfgoed bij UNESCO.
Algemene informatie
Auteur
Laatst aangepast
Publicatiedatum
Relaties
Wegwijs - UNESCO 2003 Conventie
In 2003 riep UNESCO een conventie in het leven om immaterieel erfgoed voor het voetlicht te brengen en de rijke diversiteit van dit levende erfgoed wereldwijd te helpen borgen. UNESCO onderstreept het belang van dit erfgoed, als uiting van de menselijke creativiteit, culturele diversiteit en in het licht van duurzame ontwikkeling. Na de Werelderfgoedconventie (sinds 1972) verbreedde de komst van de UNESCO 2003 Conventie voor het borgen van immaterieel cultureel erfgoed het internationale begrip van het erfgoed van de mensheid.
2003 Conventie voor het borgen van immaterieel cultureel erfgoed
Immaterieel erfgoed wordt er als volgt gedefinieerd:
“de praktijken, voorstellingen, uitdrukkingen, kennis, vaardigheden – met inbegrip van de bijbehorende instrumenten, voorwerpen, artefacten en culturele ruimtes – die gemeenschappen, groepen en, in sommige gevallen, individuen erkennen als deel van hun cultureel erfgoed. Dit immaterieel cultureel erfgoed, dat van generatie op generatie wordt overgeleverd, wordt voortdurend opnieuw gecreëerd door gemeenschappen en groepen in reactie op hun omgeving, hun interactie met de natuur en hun geschiedenis en geeft hun een gevoel van identiteit en continuïteit; hierdoor wordt het respect voor culturele diversiteit en menselijke creativiteit bevorderd.”
Voor de toepassing van deze Conventie wordt uitsluitend immaterieel erfgoed in aanmerking genomen dat verenigbaar is met bestaande internationale instrumenten op het gebied van mensenrechten en met de vereisten van wederzijds respect tussen gemeenschappen.
Lijsten en fonds van de 2003 Conventie
Via drie internationale lijsten en een fonds ondersteunt de UNESCO 2003 Conventie lidstaten bij het borgen van immaterieel erfgoed.
De werking en rol van UNESCO 2003 organen
Binnen het kader van deze Conventie zetten verschillende organen zich in voor het duurzaam borgen van immaterieel erfgoed.
Rol van stakeholders en partnerschappen
Stakeholders en partnerschappen zijn van groeiend belang in de ontwikkeling en realisatie van de doelen van de 2003 Conventie. Doorheen de tijd werden diverse netwerken uitgebouwd.
Capacity building
Binnen haar mandaat vervult UNESCO vijf cruciale functies, waaronder capacity building. Door wereldwijd kennis, vaardigheden en instrumenten uit te wisselen, worden lidstaten, organisaties en gemeenschappen versterkt bij het duurzaam borgen van immaterieel erfgoed.
Actuele ontwikkelingen: The Culture Goal en een meer integrale werking
Doorheen de jaren ontplooide de Conventie zich steeds meer naar de brede samenleving, waarbij de linken tussen immaterieel erfgoed, samenleving en duurzaamheid sterk in de verf komen te staan.
17 oktober - Internationale Dag van het Immaterieel Cultureel Erfgoed
Sinds 2024 riep UNESCO 17 oktober uit tot Internationale Dag van het Immaterieel Cultureel Erfgoed. Deze symbolische datum verwijst naar de dag, in 2003, dat de Algemene Vergadering van UNESCO de Conventie voor het borgen van immaterieel cultureel erfgoed aannam. Over heel de wereld, ook in Vlaanderen, wordt die dag de diversiteit en rijkdom van immaterieel erfgoed extra in de bloemetjes gezet.