-
Afbeeldingsinformatie
Afbeeldingsinformatie
Afbeeldingsinformatie
Afbeeldingsinformatie -
Afbeeldingsinformatie
Afbeeldingsinformatie
Afbeeldingsinformatie -
AfbeeldingsinformatieImmaterieel erfgoed en toerisme: een evidente combinatie, maar tegelijk ook een continu zoeken naar een volhoudbaar samenspel en balans.
Meer lezen -
Afbeeldingsinformatie
Afbeeldingsinformatie
Afbeeldingsinformatie
Belgische Gebruikshondentraditie
De Belgische gebruikshondentraditie is een levende erfgoedpraktijk rond het selecteren, fokken, opvoeden, trainen en begeleiden van honden voor uiteenlopende taken. Centraal staan de bijzondere samenwerking tussen mens en hond en de kennis en vaardigheden die generaties fokkers, trainers, geleiders en instructeurs in de praktijk hebben opgebouwd en doorgegeven.
De Belgische gebruikshondentraditie is gegroeid uit de bijzondere samenwerking tussen mens en hond. Generaties lang bouwden fokkers, trainers en geleiders kennis en ervaring op over het selecteren, fokken, opvoeden, trainen en begeleiden van honden voor uiteenlopende taken.
Honden maakten lange tijd deel uit van het dagelijkse en professionele leven in België. Ze hielpen bij het hoeden en drijven van vee, bewaakten erven en eigendommen, trokken karren, werden ingezet bij de jacht en vervulden tal van andere praktische functies. Uit die geschiedenis ontstonden verschillende Belgische hondenrassen en lokale typen. De vier variëteiten van de Belgische herder – de Mechelaar, Tervurense herder, Groenendaeler en Lakense herder – zijn bekende voorbeelden, maar ook de Bouvier des Flandres, het Schipperke, de Belgische Mastiff en de Sint-Hubertushond maken deel uit van dit verhaal. Elk van deze rassen werd mee gevormd door de omgeving en de taken waarvoor het werd gebruikt.
Vandaag leeft deze traditie in andere, maar vaak even belangrijke vormen verder. Honden worden ingezet bij politie en defensie, voor detectie- en reddingswerk en als blindengeleide- en andere assistentiehonden. Ook in de hondensport en in het uitgebreide netwerk van Belgische hondenscholen en hondenclubs wordt kennis over honden dagelijks toegepast en doorgegeven. Veel van deze verenigingen werken met vrijwillige instructeurs en maken training en begeleiding toegankelijk voor een brede groep mensen. Die lokale verenigingscultuur speelt al generaties lang een belangrijke rol in het doorgeven van praktische kennis en ervaring.
Wat al deze toepassingen met elkaar verbindt, is de nauwe samenwerking tussen mens en hond. Een hond selecteren en opleiden voor een bepaalde taak vraagt inzicht in gedrag, karakter, aanleg, gezondheid, socialisatie, communicatie en training. Die kennis wordt niet alleen uit boeken of opleidingen gehaald. Ze ontstaat en groeit vooral in de praktijk, waar ervaren fokkers, trainers, geleiders en instructeurs hun ervaring delen met nieuwe generaties.
België heeft daarin een bijzondere geschiedenis opgebouwd. Vooral de Mechelse herder, één van de vier variëteiten van de Belgische herder, groeide uit tot een wereldwijd bekende werk- en diensthond, die vandaag wordt ingezet bij politie, defensie, detectie, reddingswerk en hondensport. Maar de Belgische gebruikshondentraditie is veel breder dan één ras. Ook minder bekende Belgische rassen, historische trekhonden, herders- en veedrijvershonden en andere werkhonden vertellen hoe sterk de relatie tussen mens en hond verweven was met het dagelijkse leven, de economie en de samenleving.
Die traditie staat bovendien nooit stil. De manier waarop honden worden gefokt, gehouden, getraind en ingezet blijft evolueren. Nieuwe wetenschappelijke inzichten, meer aandacht voor dierenwelzijn, technologische ontwikkelingen en veranderende regelgeving spelen daarin een belangrijke rol. Het gaat daarom niet om het letterlijk bewaren van oude methodes, maar om het documenteren en begrijpen van de opgebouwde kennis en geschiedenis. Wat waardevol is, willen we op een verantwoorde manier bewaren en doorgeven aan volgende generaties.
Om deze brede traditie beter te documenteren en zichtbaar te maken, willen de initiatiefnemers historische en hedendaagse kennis, verhalen, beelden en bronnen rond de Belgische gebruikshondentraditie samenbrengen en toegankelijk maken. Daarbij willen we verbindingen zichtbaar maken tussen de vele organisaties, disciplines en gemeenschappen waarin deze traditie vandaag voortleeft, zonder hun werking over te nemen of namens hen te spreken.
Inzenders
- Belgische Gebruikshondentraditie VZW
Samen met
Locatie
- De Belgische gebruikshondentraditie wordt vandaag beoefend in heel Vlaanderen en, ruimer, in heel België. Ze leeft voort binnen lokale hondenscholen en verenigingen, bij fokkers en trainers, in professionele diensten en binnen organisaties die werken met onder meer politie-, defensie-, detectie-, reddings-, geleide- en assistentiehonden. De traditie heeft daarnaast verschillende historische geografische ankerpunten. Zo verwijzen de namen van verschillende Belgische herders rechtstreeks naar plaatsen waar hun ontwikkeling mee verbonden is: de Mechelse herder met Mechelen, de Tervurense herder met Tervuren, de Lakense herder met Laken en de Groenendaeler met Groenendaal in Hoeilaart. Ook andere Belgische werkhonden, zoals de Bouvier des Flandres, de Belgische Mastiff en de Sint-Hubertushond, zijn verbonden met specifieke Belgische streken en historische gebruiksvormen. Toch is de Belgische gebruikshondentraditie niet gebonden aan één plaats of één ras. De kennis en vaardigheden worden vandaag in heel België beoefend en doorgegeven. Vanuit België heeft deze traditie zich bovendien internationaal verspreid. Belgische hondenrassen, en in het bijzonder de Belgische herder, worden wereldwijd gefokt, opgeleid en ingezet. Ook Belgische kennis en praktijken rond selectie, training en hondensport vonden hun weg naar andere landen.
-
Datum
- 22-10-2026
Themadomeinen
Trefwoorden
Deel deze pagina
Meer weten of samenwerken?
Dit erfgoed werd toegevoegd door iemand die het een warm hart toedraagt. Wil je meer weten? Heb je een opmerking? Of zie je kansen in een samenwerking?
Werkplaats immaterieel erfgoed brengt je in contact met de inzender van deze praktijk.
Andere praktijken
Tuimelduiven
Eritrese koffie maken in Vlaanderen
Stand-upcomedy
Duivensport in Vlaanderen
Patersholfeesten
Gerelateerde items
Bekijk alle artikels
WOL-Lab
Wist je dat veel wol vandaag helaas wordt weggegooid? Met WOL-Lab onderzoeken we samen met kinderen van 10 tot 13 jaar hoe het anders kan! In een activiteitenreeks linken we kennis en vakmanschap rond wol aan STEM in de vrije tijd en maken we kinderen bewust van de waarde van wol als duurzame grondstof. Zo worden kinderen bedenkers én makers van duurzame wolproducten.
Focus Vakmanschap
Focus Vakmanschap was een meerjarig samenwerkingsproject waarin erfgoedgemeenschappen, vakmensen, erfgoedprofessionals en een filmmaker samen onderzochten hoe film kan bijdragen aan de borging van immaterieel erfgoed.
Proeftuin: borgen met mondelinge bronnen
Hoe kan je mondelinge bronnen inzetten om immaterieel erfgoed te borgen? In deze proeftuin gaan we vanuit de praktijk van erfgoedorganisaties op zoek naar antwoorden.
Op de koffie bij een botanicus
Wat doet een botanicus? En welke kennis en vaardigheden horen bij dat beroep, “in zekere zin een ambacht”? Dr. Piet Stoffelen van Plantentuin Meise is gespecialiseerd in koffie en legde het ons uit. Daarnaast vertelt Saddam Shkair over de tradities en rituelen die bij een kopje Syrische koffie horen.
Van hobby en takkelingen - Het vliegend erfgoed van de valkerij
Hoe train je een valk? En welke rol speelt een valkenier in milieubehoud en diversiteit? We gingen in gesprek met Kris Ulens, voorzitter van de Belgische Valkerij Federatie. Hij vertelde ons over de geschiedenis, de toekomst en het internationale karakter van de valkerij.
Over skateboarden, polyurethaan, een Finse architect en een jongen die Ollie heet
Levend erfgoed trekt zich weinig aan van grenzen en reist mee met zijn bezielers. Zo kwam ook Youssef Abaoud als tiener met skateboarden in contact. Vandaag is hij de bezieler van het Brusselse skatepark Byrrrh & Skate in Studio City Gate, Anderlecht.
Handreiking: hoe werk ik een sterk meester-leerlingtraject uit?
Deze Handreiking biedt praktische ondersteuning voor meesters en leerlingen die samen een traject willen opzetten om vakmanschap door te geven.
Voeg jouw erfgoed toe!
Deze website zet immaterieel erfgoed in Vlaanderen en Brussel in de kijker, in al zijn veelzijdigheid. Beoefenaars, liefhebbers, groepen en organisaties kunnen hier zelf hun erfgoedpraktijk beschrijven en delen. Ook jij!