De mei­boom­plan­ting in Wieze

Wanneer de maand mei zich aankondigt, is de winter voorbij. De meizon doet overal nieuw leven ontwaken. Het "planten van de mei" is niets anders dan een vaarwel aan de winter en een welkom aan het nieuwe leven, aan de zon. Vroeger gingen deze feesten ook gepaard met het stoken van vuren, om op symbolische wijze de winter en de kwade geesten te verbranden.

Meiboom als model
Aangezien Wieze bekend staat als één van de oudste dorpen in Vlaanderen, zal ook het gebruik om de mei te planten heel oud zijn. Uiteraard is het altijd moeilijk om daar schriftelijke bronnen van terug te vinden. En toch vinden we in Wieze een spoor dat teruggaat tot 1667. In het rekeningboek van Wieze Capittel leest men dat er in dit jaar "8 schellingen groten" betaald zijn aan Duitse soldaten van het "gaernisoen liggende binnen Denremon(de)" om geen "meibomen te kappen binnen deser heerlykhede". Een uniek document dat bewijst hoe diep deze traditie is geworteld in de geschiedenis van het dorp.

De boom in Wieze heeft model gestaan voor tientallen meibomen in de wijde omtrek. In 1916 schreef het tijdschrift Vlaamsch Leven: "Wieze was hoogstwaarschijnlijk het uitgangspunt van waar dat volksgebruik zich over heel de streek Dendermonde – Aalst – Ninove – Assche verbreidde. Al die meibomen zijn naar hetzelfde plan vervaardigd en hebben dezelfde versiersels."

De meiboom zelf
De meiboom van Wieze is een indrukwekkende verschijning. De stam meet 16,80 meter en weegt maar liefst 715 kilogram. Opgetuigd met al zijn versieringen bereikt de boom een totale hoogte van 19,44 meter en een gewicht van 976 kilogram. Hij is een replica van de meiboom die voor de Tweede Wereldoorlog gebruikt werd, maar bevat nog steeds originele elementen uit die tijd: de smeedijzeren steunen voor de kleine windvangers, de sierkoorden aan deze steunen, de kroon en de spits. 

De voorbereidingen
Op 30 april begint de dag vroeg. 's Morgens worden de attributen van de meiboom naar Wieze gebracht. Sinds 2021 worden ze bewaard in een gemeentelijke loods, daarvoor lagen ze bij een bestuurslid van Samen Sterk. De stam zelf wordt uit zijn bergplaats aan de pastorie gehaald en met een “oetsj” (een mallejan) naar het dorpsplein gereden. Daar wordt hij in zijn stoel gelegd en zorgvuldig opgetuigd. Deze werken worden uitgevoerd door de leden van Samen Sterk, bijgestaan door de technische dienst van de gemeente Lebbeke, waarmee sinds 2021 een vaste samenwerking bestaat. Tegelijk worden tenten, kramen en een podium klaargezet voor de festiviteiten van de avond.

De avond van 30 april
Vanaf ongeveer 19 uur komt het dorp tot leven. Kinderen versieren eerst de jeugdmeiboom, voorafgegaan door een vrolijke kinderstoet. Daarna volgt het centrale moment: de meiboom wordt omhoog getrokken door een tractor (vroeger werd hij nog getakeld) onder muzikale begeleiding. Dat ogenblik, waarop de boom langzaam rechtop komt te staan op de dorpsplaats, is de kern van de viering.

Elk jaar is er andere randanimatie. Vaste elementen zijn het zingen van het meiboomlied en optredens van zangers of muzikanten. Iedereen kan gratis komen kijken. Drank en hamburgers worden verkocht ten voordele van de werking van Samen Sterk. De sfeer is die van een echt volksfeest: gezellig, toegankelijk en verankerd in de gemeenschap.

Samen Sterk
Achter de meiboomplanting staat natuurlijk ook een organisatie. Samen Sterk ontstond uit de samenwerking van de Oudheidkundige Kring Wieze en het VVV van Wieze. Sinds 1994 onderhouden de leden elk jaar, op 30 april, het planten van de meiboom op de dorpsplaats.