Ga verder naar de inhoud
Afbeeldingsinformatie
Home Wat is immaterieel erfgoed? Doorzoek immaterieel-erfgoedpraktijken De verering van de icoon van de Moeder Gods van Antwerpen

De verering van de icoon van de Moeder Gods van Antwerpen

In de kerk van de Geboorte Moeder Gods in Antwerpen (Wilrijk), thuisbasis van de oudste Roemeens-orthodoxe parochie van Vlaanderen (opgericht in 1993), neemt de icoon van de Moeder Gods of ‘Maica Domnului’ van Antwerpen sinds september 2018 een belangrijke plaats in. 

De verering van iconen speelt een belangrijke rol in het leven van orthodoxe christenen. Een icoon is een gestileerde voorstelling van Christus, van een heilige of van een Bijbelse of historische gebeurtenis, meestal geschilderd op een houten paneel. Iconen komen zowel bij gelovigen thuis voor – met onder meer de icoon van de patroonheiligen van het huis – als in de kerk. In de kerk van de Geboorte Moeder Gods in Antwerpen (Wilrijk), thuisbasis van de oudste Roemeens-orthodoxe parochie van Vlaanderen (opgericht in 1993), neemt de icoon van de Moeder Gods of ‘Maica Domnului’ van Antwerpen sinds september 2018 een belangrijke plaats in. Dat is geen toeval: Maria is de patroonheilige van de parochie, maar ook van de hele stad Antwerpen én van de vroegere katholieke parochie Onze-Lieve-Vrouw van de Heilige Rozenkrans, die het kerkgebouw oprichtte.

De ‘Maica Domnului’ wordt bijzonder vereerd door de parochianen. Tijdens elke viering wordt een ‘troparion’ ter ere van de icoon gezongen. Dat is een Byzantijnse hymne, die men liet componeren in de Roemeense hoofdstad Boekarest. Iedere woensdagavond vindt een gebedsviering plaats. De aanwezigen bidden dan bij de icoon om genezing van de zieken, niet alleen in de eigen gemeenschap, maar in de hele wereld. Mensen kunnen daarvoor ook online gebedsintenties doorgeven. Verder komen gelovigen de icoon vaak individueel vereren. Ze laten dan bijvoorbeeld bloemen achter. Naast orthodoxe parochianen vinden ook rooms-katholieke christenen hun weg naar de Moeder Gods van Antwerpen.


Afbeelding: de verering van de icoon van de Moeder Gods. ©George Valcu

Het schilderen van een icoon
Het schilderen van een icoon is onderworpen aan strikte regels en wordt gezien als een vorm van gebed en meditatie. De Antwerpse parochie bestelde de icoon van de Moeder Gods, die gefinancierd werd via giften van gelovigen, bij kunstenaar George Vatamaniuc uit Iași, in het noordoosten van Roemenië.

De icoon symboliseert de bescherming van de stad Antwerpen door Maria. Centraal staat de Moeder Gods, met in een medaillon de figuur van Christus en aan haar voeten twee zesvleugelige engelen, zogenaamde serafijnen. Zij worden geflankeerd door twee heiligen: links Amandus, rechts Johannes Maximovitch. Het gaat hier respectievelijk om een westerse heilige uit de zevende eeuw en een orthodoxe heilige uit de twintigste eeuw. Beiden waren in zekere zin migranten, net als meeste gelovigen die de kerk bezoeken. Amandus is bovendien de spirituele vader van de patroonheilige van Wilrijk, Sint-Bavo.

Onderaan de icoon verheft de skyline van Antwerpen zich boven de Schelde. De aandachtige kijker herkent onder meer de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal, de Sint-Pauluskerk, de Sint-Jacobskerk, het Vleeshuis, de Boerentoren, de Politietoren en het Centraal Station. De bakstenen kerk links achteraan is de Roemeens-orthodoxe kerk in Wilrijk. Aansluitend bij de Byzantijnse traditie om het gebouw of de stad die beschermd wordt door een heilige mee in beeld te brengen, gaf de schilder, die zich liet inspireren door het panorama op het dakterras van het MAS, de icoon dus een Antwerpse dimensie.

Afbeelding: plaatsing van de icoon in de kerk van de Geboorte Moeder Gods in Antwerpen, 2018. ©George Valcu

*In het kader van het project ‘Hemelsbreed’ brachten KADOC en PARCUM in 2019-2020 het erfgoed en de erfgoednoden van de anglicaanse, islamitische, israëlitische, orthodoxe en protestants-evangelische eredienst in Vlaanderen in kaart. 
*Deze inzending is gebaseerd op het artikel “Hemelsbreed. Divers religieus erfgoed in Vlaanderen” in Koorts Erfgoedmagazine van KADOC. 

Aanvullende informatie

Inzenders

  • Priester George Valcu
  • Parochie van de Geboorte Moeder Gods in Antwerpen

Locatie

  • Heistraat 319
    2610 Wilrijk

Deel deze pagina

Deel via mail

Meer weten of samenwerken?

Dit erfgoed werd toegevoegd door iemand die het een warm hart toedraagt. Wil je meer weten? Heb je een opmerking? Of zie je kansen in een samenwerking?

Werkplaats immaterieel erfgoed brengt je in contact met de inzender van deze praktijk.

Andere praktijken

Afbeeldingsinformatie

Lángos maken

Afbeeldingsinformatie

Izran zingen

Afbeeldingsinformatie
Afbeeldingsinformatie

Gerelateerde items

Bekijk alle artikels
Schaapscheerder Stijn Massart van Woolwise aan het werk. Hij scheert een schaap in een stal.
Afbeeldingsinformatie

WOL-Lab

Wist je dat veel wol vandaag helaas wordt weggegooid? Met WOL-Lab onderzoeken we samen met kinderen van 10 tot 13 jaar hoe het anders kan! In een activiteitenreeks linken we kennis en vakmanschap rond wol aan STEM in de vrije tijd en maken we kinderen bewust van de waarde van wol als duurzame grondstof. Zo worden kinderen bedenkers én makers van duurzame wolproducten.

Focus Vakmanschap

Focus Vakmanschap was een meerjarig samenwerkingsproject waarin erfgoedgemeenschappen, vakmensen, erfgoedprofessionals en een filmmaker samen onderzochten hoe film kan bijdragen aan de borging van immaterieel erfgoed.

Afbeeldingsinformatie

Proeftuin: borgen met mondelinge bronnen

Hoe kan je mondelinge bronnen inzetten om immaterieel erfgoed te borgen? In deze proeftuin gaan we vanuit de praktijk van erfgoedorganisaties op zoek naar antwoorden.  

Afbeeldingsinformatie

De Vier Aymonszonen

Het Ros Beiaard en de vier Heemskinderen zijn alom bekend. Maar wat gebeurt er na de selectie van de Heemskinderen? Hoe word je een Heemskind en wat moet je daar allemaal voor leren? In gesprek met twee voormalige Heemskinderen ontdekten we er alles over.

Het Antwerpse altaar van Dia de los Muertos in MAS
Afbeeldingsinformatie

Een dynamische, maat­schap­pe­lij­ke rol voor musea

Naar aanleiding van het 'Intangible Cultural Heritage and Museums'-project, zoomden we in op musea die experimenteren met het borgen van immaterieel erfgoed. We focusten op een concrete case: de samenwerking van het MAS | Museum aan de Stroom met MAP | Mestizo Art Platform, de initiatiefnemers van het Mexicaanse herdenkingsfeest voor de doden op 'Día de los Muertos'.

Afbeeldingsinformatie

Op de koffie bij een botanicus

Wat doet een botanicus? En welke kennis en vaardigheden horen bij dat beroep, “in zekere zin een ambacht”? Dr. Piet Stoffelen van Plantentuin Meise is gespecialiseerd in koffie en legde het ons uit. Daarnaast vertelt Saddam Shkair over de tradities en rituelen die bij een kopje Syrische koffie horen.

Afbeeldingsinformatie

Handreiking: hoe werk ik een sterk meester-leer­ling­tra­ject uit?

Deze Handreiking biedt praktische ondersteuning voor meesters en leerlingen die samen een traject willen opzetten om vakmanschap door te geven.

Afbeeldingsinformatie

Voeg jouw erfgoed toe!

Deze website zet immaterieel erfgoed in Vlaanderen en Brussel in de kijker, in al zijn veelzijdigheid. Beoefenaars, liefhebbers, groepen en organisaties kunnen hier zelf hun erfgoedpraktijk beschrijven en delen. Ook jij!