Garen met restwarmte
Garen met restwarmte is een oude, energiezuinige kooktechniek. Een gerecht wordt aan de kook gebracht en gaart daarna verder zonder warmtebron, goed geïsoleerd met natuurlijke materialen. Skiep® brengt deze bijna vergeten kennis opnieuw in de keukens, met lokale schapenwol als isolerend materiaal.
Garen met restwarmte is een oude manier om voedsel te bereiden. Je brengt een gerecht in een pan aan de kook. Daarna gaat het deksel erop en zet je de hete pan in een kist of zak die haar rondom isoleert. De warmte die al in de pan en het gerecht zit, blijft zo langer behouden. Het gerecht gaart rustig verder terwijl het vuur uit is. De techniek leent zich goed voor gerechten die anders lang op een zacht vuur staan, zoals stoofvlees, rijstpap, varkenswangetjes, chili-gerechten, erwtensoep, een groentestoofpot en rijstpap.
Vroeger gebruikten mensen isolatiemateriaal dat ze bij de hand hadden, zoals hooi of dekens. De hooikist is daarvan een bekend voorbeeld. Ook wol werd al vroeg gebruikt. Op de Wereldtentoonstelling van Parijs in 1867 werd een Noorse kookkist getoond die met wol en vilt was bekleed. Het idee was eenvoudig en zuinig. Warmte die je eenmaal had opgewekt, liet je zo lang mogelijk haar werk doen.
Met de komst van gas, elektriciteit en steeds meer elektrische keukenapparaten raakte deze kookkennis op de achtergrond. Vandaag is ze opnieuw herkenbaar voor wie bewuster wil omgaan met energie en wil werken met materialen uit de eigen streek.
Skiep
Met Skiep® pas ik diezelfde techniek toe in een soepele kookzak, gevuld met lokale schapenwol. Ik gebruik vooral wol van het Kempisch Heideschaap omdat die hier in de streek beschikbaar is en van nature goed isoleert. Het schapenras maakt deel uit van het levende erfgoed van de Kempen. Door de wol te gebruiken om warmte rond de pan vast te houden, krijgt ze een praktische bestemming dicht bij de kuddes waar ze vandaan komt.
De wol wordt op kleine schaal gewassen bij Het Woolly Collectief in Mechelen. Daar gebruiken ze een wasmethode waarbij fermentatie helpt om het vuil los te maken. Zo kunnen ze de wol wassen zonder wasmiddel. Een deel van de Kempische schapenwol die ik voor Skiep® gebruik, koop ik via MolWol, het wolproject van Kemp vzw. Voor het naaiwerk werk ik onder meer samen met ’t Naaiateljee van Lidwina, een sociaal naaiatelier in Mol. De afwerking gebeurt in mijn eigen atelier in Vorselaar. Alle productiestappen vinden plaats binnen een straal van 30 km.
Doorgeven
Op markten, tijdens demonstraties en in workshops laat ik zien hoe je met restwarmte kookt. Ik toon hoe de hete pan met deksel in de kookzak gaat en geef recepten mee waarmee mensen het thuis zelf kunnen proberen. Zo ontdekken ze aan hun eigen fornuis wat generaties vóór ons al wisten: een gerecht kan verder garen met de warmte die het al heeft.
Oude techniek in een nieuw jasje
Een pan rijstpap die verder gaart terwijl je iets anders doet, maakt de oude techniek meteen tastbaar. De kookzak geeft die kennis een plek in de keuken van vandaag, met wol uit de streek als isolatie rond de pan.
Aanvullende informatie
Inzenders
- Alice Verhagen
- Skiep® – ecologische slowcooker zonder stroom
Samen met
Locatie
- De praktijk wordt vanuit de Kempen opnieuw onder de aandacht gebracht en wordt inmiddels door gebruikers op verschillende plaatsen in Vlaanderen en daarbuiten thuis beoefend.
-
2290 Vorselaar -
Datum
- 22-11-2026
Themadomeinen
Trefwoorden
Links
Deel deze pagina
Meer weten of samenwerken?
Dit erfgoed werd toegevoegd door iemand die het een warm hart toedraagt. Wil je meer weten? Heb je een opmerking? Of zie je kansen in een samenwerking?
Werkplaats immaterieel erfgoed brengt je in contact met de inzender van deze praktijk.
Andere praktijken
Gerelateerde items
Bekijk alle artikelsVoeg jouw erfgoed toe!
Deze website zet immaterieel erfgoed in Vlaanderen en Brussel in de kijker, in al zijn veelzijdigheid. Beoefenaars, liefhebbers, groepen en organisaties kunnen hier zelf hun erfgoedpraktijk beschrijven en delen. Ook jij!