Ga verder naar de inhoud
Afbeeldingsinformatie

Garen met restwarmte

Garen met restwarmte is een oude, energiezuinige kooktechniek. Een gerecht wordt aan de kook gebracht en gaart daarna verder zonder warmtebron, goed geïsoleerd met natuurlijke materialen. Skiep® brengt deze bijna vergeten kennis opnieuw in de keukens, met lokale schapenwol als isolerend materiaal.

Garen met restwarmte is een oude manier om voedsel te bereiden. Je brengt een gerecht in een pan aan de kook. Daarna gaat het deksel erop en zet je de hete pan in een kist of zak die haar rondom isoleert. De warmte die al in de pan en het gerecht zit, blijft zo langer behouden. Het gerecht gaart rustig verder terwijl het vuur uit is. De techniek leent zich goed voor gerechten die anders lang op een zacht vuur staan, zoals stoofvlees, rijstpap, varkenswangetjes, chili-gerechten, erwtensoep, een groentestoofpot en rijstpap.

Vroeger gebruikten mensen isolatiemateriaal dat ze bij de hand hadden, zoals hooi of dekens. De hooikist is daarvan een bekend voorbeeld. Ook wol werd al vroeg gebruikt. Op de Wereldtentoonstelling van Parijs in 1867 werd een Noorse kookkist getoond die met wol en vilt was bekleed. Het idee was eenvoudig en zuinig. Warmte die je eenmaal had opgewekt, liet je zo lang mogelijk haar werk doen.

Met de komst van gas, elektriciteit en steeds meer elektrische keukenapparaten raakte deze kookkennis op de achtergrond. Vandaag is ze opnieuw herkenbaar voor wie bewuster wil omgaan met energie en wil werken met materialen uit de eigen streek.

Skiep
Met Skiep® pas ik diezelfde techniek toe in een soepele kookzak, gevuld met lokale schapenwol. Ik gebruik vooral wol van het Kempisch Heideschaap omdat die hier in de streek beschikbaar is en van nature goed isoleert. Het schapenras maakt deel uit van het levende erfgoed van de Kempen. Door de wol te gebruiken om warmte rond de pan vast te houden, krijgt ze een praktische bestemming dicht bij de kuddes waar ze vandaan komt.

De wol wordt op kleine schaal gewassen bij Het Woolly Collectief in Mechelen. Daar gebruiken ze een wasmethode waarbij fermentatie helpt om het vuil los te maken. Zo kunnen ze de wol wassen zonder wasmiddel. Een deel van de Kempische schapenwol die ik voor Skiep® gebruik, koop ik via MolWol, het wolproject van Kemp vzw. Voor het naaiwerk werk ik onder meer samen met ’t Naaiateljee van Lidwina, een sociaal naaiatelier in Mol. De afwerking gebeurt in mijn eigen atelier in Vorselaar. Alle productiestappen vinden plaats binnen een straal van 30 km.

Doorgeven
Op markten, tijdens demonstraties en in workshops laat ik zien hoe je met restwarmte kookt. Ik toon hoe de hete pan met deksel in de kookzak gaat en geef recepten mee waarmee mensen het thuis zelf kunnen proberen. Zo ontdekken ze aan hun eigen fornuis wat generaties vóór ons al wisten: een gerecht kan verder garen met de warmte die het al heeft.

Oude techniek in een nieuw jasje
Een pan rijstpap die verder gaart terwijl je iets anders doet, maakt de oude techniek meteen tastbaar. De kookzak geeft die kennis een plek in de keuken van vandaag, met wol uit de streek als isolatie rond de pan.

Videobizz Skiep® Relaxt koken door gebruik te maken van restwarmte.

Aanvullende informatie

Inzenders

  • Alice Verhagen
  • Skiep® – ecologische slowcooker zonder stroom

Samen met

Samen met een groeiende groep gebruikers van Skiep® die thuis opnieuw gerechten laat garen met restwarmte. Via demonstraties, workshops, recepten en markten wordt de techniek gedeeld en doorgegeven aan mensen die deze oude, energiezuinige manier van voedsel bereiden opnieuw in hun dagelijks leven toepassen.

Locatie

  • De praktijk wordt vanuit de Kempen opnieuw onder de aandacht gebracht en wordt inmiddels door gebruikers op verschillende plaatsen in Vlaanderen en daarbuiten thuis beoefend.

  • 2290 Vorselaar

Datum

  • 22-11-2026

Deel deze pagina

Deel via mail

Meer weten of samenwerken?

Dit erfgoed werd toegevoegd door iemand die het een warm hart toedraagt. Wil je meer weten? Heb je een opmerking? Of zie je kansen in een samenwerking?

Werkplaats immaterieel erfgoed brengt je in contact met de inzender van deze praktijk.

Andere praktijken

Afbeeldingsinformatie

Izran zingen

Afbeeldingsinformatie
Afbeeldingsinformatie

Gerelateerde items

Bekijk alle artikels
Schaapscheerder Stijn Massart van Woolwise aan het werk. Hij scheert een schaap in een stal.
Afbeeldingsinformatie

WOL-Lab

Wist je dat veel wol vandaag helaas wordt weggegooid? Met WOL-Lab onderzoeken we samen met kinderen van 10 tot 13 jaar hoe het anders kan! In een activiteitenreeks linken we kennis en vakmanschap rond wol aan STEM in de vrije tijd en maken we kinderen bewust van de waarde van wol als duurzame grondstof. Zo worden kinderen bedenkers én makers van duurzame wolproducten.

Reuskens van Borgerhout stoet
Afbeeldingsinformatie

Ken­nis­dos­sier: immaterieel erfgoed en lokaal beleid

Hoe kan (het borgen van) immaterieel erfgoed lokaal beleid versterken? In dit dossier verkennen we een aantal beleidsdomeinen waartoe immaterieel erfgoed een vitale bijdrage kan leveren. 

Reuskens van Borgerhout stoet
Afbeeldingsinformatie

Immaterieel erfgoed & samenleven in diversiteit

Hoe kan immaterieel erfgoed het beleid van steden en gemeenten versterken rond de thema's 'samenleven' en 'diversiteit'? Ontdek het hier! 

Focus Vakmanschap

Focus Vakmanschap was een meerjarig samenwerkingsproject waarin erfgoedgemeenschappen, vakmensen, erfgoedprofessionals en een filmmaker samen onderzochten hoe film kan bijdragen aan de borging van immaterieel erfgoed.

Winkelvitrine in de IJzerenleen, Mechelen, met marsepein, chocolade, kastanjes en andere koopwaren. In het glas van de vitrine staan de gevels van de straat gespiegeld.
Afbeeldingsinformatie

Immaterieel erfgoed & lokale economie

Hoe kan immaterieel erfgoed het lokale economiebeleid van steden en gemeenten versterken? Ontdek het hier! 

Afbeeldingsinformatie

Ken­nis­dos­sier: toerisme

Immaterieel erfgoed en toerisme: een evidente combinatie, maar tegelijk ook een continu zoeken naar een volhoudbaar samenspel en balans. 

Afbeeldingsinformatie

Op de koffie bij een botanicus

Wat doet een botanicus? En welke kennis en vaardigheden horen bij dat beroep, “in zekere zin een ambacht”? Dr. Piet Stoffelen van Plantentuin Meise is gespecialiseerd in koffie en legde het ons uit. Daarnaast vertelt Saddam Shkair over de tradities en rituelen die bij een kopje Syrische koffie horen.

Valkenier houdt valk vast
Afbeeldingsinformatie

Van hobby en takkelingen - Het vliegend erfgoed van de valkerij

Hoe train je een valk? En welke rol speelt een valkenier in milieubehoud en diversiteit? We gingen in gesprek met Kris Ulens, voorzitter van de Belgische Valkerij Federatie. Hij vertelde ons over de geschiedenis, de toekomst en het internationale karakter van de valkerij.

Afbeeldingsinformatie

Handreiking: hoe werk ik een sterk meester-leer­ling­tra­ject uit?

Deze Handreiking biedt praktische ondersteuning voor meesters en leerlingen die samen een traject willen opzetten om vakmanschap door te geven.

Voeg jouw erfgoed toe!

Deze website zet immaterieel erfgoed in Vlaanderen en Brussel in de kijker, in al zijn veelzijdigheid. Beoefenaars, liefhebbers, groepen en organisaties kunnen hier zelf hun erfgoedpraktijk beschrijven en delen. Ook jij!