Bakken in bakovens
In Moorslede staat nog een authentiek bakhuis waar sinds meer dan 100 jaar brood, koekebrood en taarten worden gebakken. Germana Vannevel en Firmin Vandermersch vormden de laatste generatie die intensief gebruik maakte van het bakhuis. Zij stookten de oven warm met hout (wilgenbussels) van op de boerderij. Om de juiste temperatuur te bekomen en om de asse van de ovenvloer te verwijderen werd de oven gedweild. Hiertoe werd de dweil in een vlakbij gelegen poel gedompeld. Elke week was er één bakdag, de dag waarop het brood voor de ganse week gebakken werd.
Nadat het bakhuis in onbruik geraakte vanaf de jaren ’70, werd het in 2019 gerestaureerd. Brood bakken op deze manier is heel intensief. Het gebeurt niet meer wekelijks, maar een tiental keer per jaar wordt beoogd. Net als vroeger wordt de oven nu terug warm gestookt met hout dat van de boerderij afkomstig is. Het stoken gebeurt in de achterste helft van de oven. Is het plafond van de oven wit, dan is deze warm genoeg. Het verkoolde hout wordt dan over de ovenvloer verspreid en tenslotte weg gerakeld in de ‘doofpot’. Nu wordt getest of de oven niet te warm is, door een beetje bloem in de oven te gooien. Kleurt de bloem zwart, dan is de oven nog te heet. Er wordt enkele keren gedweild tot de ovenvloer op de juiste temperatuur is. De dweil wordt echter niet meer in de poel gedompeld, zoals vroeger, maar gewoon in een emmer water. In de tussentijd heeft het deeg tijd gekregen om te rijzen. Eens de oven op temperatuur en uitgedweild is, moeten de broden vliegensvlug in de oven ‘geschoten’ worden met de schieter (een platte schep met een lange steel). Er mag geen warmte verloren gaan. Na een 40-tal minuten bakken is het ambachtelijk brood klaar om uit de oven te worden gehaald.
De restauratie van het authentieke bakhuis gebeurde door Wenzel en Hilbrand van het ‘Reizend Bakhuis’, een onderneming die gespecialiseerd is in de restauratie van bakhuisjes.
Meer weten over bakovens?
Lees het boek: Bouwen om te bakken.
LEMBRECHTS, D., DE WAELE, S., MAZEURE, N. (2018). Bouwen om te bakken. Bouw, gebruik en restauratie van bakovens. Provincie Vlaams-Brabant.
En kijk op 'Red de bakovens' van het MOT
Inzenders
- Mieke Vandermersch
- Hoeve Vandermersch
Locatie
-
Pauweldreef 7
8890 Moorslede
Periode
Themadomeinen
Trefwoorden
Deel deze pagina
Meer weten of samenwerken?
Dit erfgoed werd toegevoegd door iemand die het een warm hart toedraagt. Wil je meer weten? Heb je een opmerking? Of zie je kansen in een samenwerking?
Werkplaats immaterieel erfgoed brengt je in contact met de inzender van deze praktijk.
Andere praktijken
Strandbloemen maken van crêpepapier
Teen- en rietvlechten in Dilsen-Stokkem
Gerelateerde items
Bekijk alle artikels
WOL-Lab
Wist je dat veel wol vandaag helaas wordt weggegooid? Met WOL-Lab onderzoeken we samen met kinderen van 10 tot 13 jaar hoe het anders kan! In een activiteitenreeks linken we kennis en vakmanschap rond wol aan STEM in de vrije tijd en maken we kinderen bewust van de waarde van wol als duurzame grondstof. Zo worden kinderen bedenkers én makers van duurzame wolproducten.
Focus Vakmanschap
Focus Vakmanschap was een meerjarig samenwerkingsproject waarin erfgoedgemeenschappen, vakmensen, erfgoedprofessionals en een filmmaker samen onderzochten hoe film kan bijdragen aan de borging van immaterieel erfgoed.
Proeftuin: borgen met mondelinge bronnen
Hoe kan je mondelinge bronnen inzetten om immaterieel erfgoed te borgen? In deze proeftuin gaan we vanuit de praktijk van erfgoedorganisaties op zoek naar antwoorden.
Op de koffie bij een botanicus
Wat doet een botanicus? En welke kennis en vaardigheden horen bij dat beroep, “in zekere zin een ambacht”? Dr. Piet Stoffelen van Plantentuin Meise is gespecialiseerd in koffie en legde het ons uit. Daarnaast vertelt Saddam Shkair over de tradities en rituelen die bij een kopje Syrische koffie horen.
Van hobby en takkelingen - Het vliegend erfgoed van de valkerij
Hoe train je een valk? En welke rol speelt een valkenier in milieubehoud en diversiteit? We gingen in gesprek met Kris Ulens, voorzitter van de Belgische Valkerij Federatie. Hij vertelde ons over de geschiedenis, de toekomst en het internationale karakter van de valkerij.
Handreiking: hoe werk ik een sterk meester-leerlingtraject uit?
Deze Handreiking biedt praktische ondersteuning voor meesters en leerlingen die samen een traject willen opzetten om vakmanschap door te geven.
Voeg jouw erfgoed toe!
Deze website zet immaterieel erfgoed in Vlaanderen en Brussel in de kijker, in al zijn veelzijdigheid. Beoefenaars, liefhebbers, groepen en organisaties kunnen hier zelf hun erfgoedpraktijk beschrijven en delen. Ook jij!